DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5610 İNCİ BEYİT

 (Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5610. Gönlüm (Kalpte oluşan duyguların kaynağı) neden aydınlandı, neden devlete (Tanrının yetkili kıldığı, sırlarını bağışladığı, ilmiyle kudretiyle desteklediği, yetki verdiği kişinin sözlerini doğru çıkardığı, isteğini kendi isteği olarak gerçekleştirdiği, diğer insanların kabul ederek boyun eğdiği, erdeme ve ölümsüzlüğe kavuşturmaya, insanları yönlendirme ve yöneltme makamına) erdi (Ulaştırdı);

Söyleyeyim sana:

Şu gönül aynasında (Kalpte oluşan duyguların kaynağında görünen) senin güzelim yüzün var da ondan.

Kınama (Ayıplama) beni dostum, kıyamet (Gürültülü karışıklığa, gürültülü patırtı) gününe bak, beni seyret.,

Tüm dalgayım, tüm coşkunluk, senin denizinin incisi (Şekil değiştirmeyen mücevher sözlerin) var bende.

Hekimler, şeker safrayı (Öd sıvısını) arttırır derler ya;

Dinleme sözlerini;

Senin safran (Benimsememi, kabul etmemi kolaylaştırıcı özelliğin) var bende şekerle (Tatlılıkla) sağlık ver bana.

Hele ey dönüp duran gökyüzü, şimdicek benim hikayemi dinle:

Senin gibi ben de Ay'la (Karanlıkta kalanların yollarını aydınlatan yüzünle) yoldaşım, senin kadar uçsuz-bucaksızım, senin gibi genişim.

Kapıcına geliyorum;

Bana yol vermiyor, kovuyor beni.,

Haberi yok ki gizlice neler görmedeyim;

Seni seyretmedeyim ben.

Kapıdan yol bulamazsam damdan, pencereden girerim.,

Senin havana uymuşum (Huyunu almışım), kapıp koyuvermişim (Bırakmuşım) kendimi;

Tanrı gizlesin, Tanrı korusun bizi.

A hoyrat (Kaba, kırıcı ve hırpalayıcı) kapıcı, yol verme bana, kötü sözler söyle.,

Def (Elde çalınan vurmalı çalgı) gibi vur yüzüme;

Senin defin, senin zurnan var bende.

Def (Elde çalınan vurmalı çalgı)gibi çalgıcının sillesiyle (Elinin iç yüzüyle vurulan tokatla) hünerim (Beceri isteyen ustalık, beceriklilik), daha da çok görünür.,

Hele bir vur da sına, senin hey-heylerin (Sinirliliğin) var bende.

Artık bundan böyle coşmıyayım, fitneler koparmıyayım (Ara bozucu sözler söylemeyeyim)..

Fakat gönüle kim buyruk yürütebilir?

Senin söyleyen gönlün var bende.

O kişiyim ben ki görmem ama vurur, bir üveyk tutarım.,

Dikenler çekerim, kahırlar yutarım.,

Diken, ipek kesilir, atlas olur bana.

                               ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                              ***

Neler öğrendik;

1. Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin yüzünün kalbinde oluşan duyguların kaynağında olan görüntüde olmasından büyük kazanımlar elde ettiğini öğrendik.

2. Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin sözleriyle coşkunluğa ulaştığını, ayıplanmayacak gürültülü karışıklıklara, gürültülere, patırtılara girdiğini, dalgalardan kaçmadan tüm coşkunluğun derinliklerden elde ettiklerini kazandığını öğrendik.

3. Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin öğretisini başka önerilere ve korkutmalara bakmadan sağlık ve tatlılık veren öğretisini almaya çalıştığını öğrendik.

4. Şems Hazretlerine yoldaş olan Mevlana Hazretleri sonu görülemeyecek kadar genişliğe ulaştığını öğrendik.

5. Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini görmek için engelleri aştığını, dayak yese bile bunu ustalığın gereği olarak saydığını, Şems Hazretlerinin huyunu alıp Allah'ın gizlemesine ve korumasına sığındığını öğrendik.

6. Mevlana Hazretleri Şems Hazretleri ile bütünleşince kendi gönlüne hükmedemez duruma geldiğini öğrendik.

       *

İşte böyle yaren;

Mevlana Hazretleri Allah dostu sevgili Şems Hazretlerinden gelen sıkıntı ve zahmetleri kabul edip olumsuz tepki vermediğini, güzel yumuşak hediye gibi kabul ettiğini öğrendik, anladık.
                        *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5600 İNCİ BEYİT

 (Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5600. Elimde bir kadeh var ama, and olsun Tanrıya, sen olmadıkça içim almaz (Sen olmadıkça Tanrı şarabını içmem), kıyametedek içmem de içmem.

Ay'a benzer (Parlak) yüzün seherimdir (Güneş doğmadan önceki zamanda esen, insana canlılık, dirilik veren rüzgardır), kapkara saçların gecem (Ayıpları gizleyendir).,

And olsun Tanrıya saçların olmadıkça ne yatar-uyurum, ne uyanır-kalkarım.

Senin ululuğunla uluyum, senin işvenle (Hoş ve altadıcı tavrınla) kılavuz kesilmişim..

Halil'in (Allah'ın sadık, samimi dostlarının) soyundanım ben;

Onun için de şu yakıp yandıran ateşin içindeyim.

O testiden sun suyu;

İki günlük aşk değil bu.,

Gamın (Üzüntün), namaz gibi, oruç gibi farzdır bana.

And olsun Tanrıya, bahtı olmayan, senin suyunla sulanmayan ağaca deniz bile su verse kupkuru odun kesilir-gider.

A gönül, yücelere uç, uç Tanrı gücüyle.,

O yüce baş köşede bile senin gibi bir sığınak yoktur bana.

Belalar (Sıkıntılar, dertler) gelip çattığı zaman herkes Tanrıyı över.,

Fakat sen, gökyüzü gibi gece-gündüz hazır ol, övmeye koyul.

Tebriz’in övüncünün huyunu-husunu (Yaradılış, tutum ve davranış, huy) tam olarak söylemeyeceğim..

Ne yapayım?

Şu miski (Güzel kokuyu) herkese boyuna damlatayım diyorum ama kıskançlık koymuyor.

A dostum, beni garip koyma, senin sevdana düşmüşüm., ,

Minarenin yücesine çıkmışım;

Seni arıyorum, seni istiyorum.

Senin yüzünden sarhoşum, mahmurum (Sarhoşluğun sebep olduğu sersemlik içindeyim), kendimden haberim yok.,

Sana düşmüşüm, sana alınmışım, başımı bile kaşımaya vaktim yok.

                                   ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                                  ***

Neler öğrendik;

1. Mevlana Hazretleri Şems Hazretleri olmadıkça Tanrı şarabı içmeyeceğini, bir ve birlikte olmadıkça kendinden geçecek hiçbir işe girişmeyeceğimizi öğrendik.

2. Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin yüzüne baktıkça güç, kuvvet, can, dirilik bulduğunu, saçlarının içinde kendini kaybettiğini öğrendik.

3. Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin ululuğunun gereği yaptığı iyilik ve bağışlarla kendisine izlenmesi gereken yol ve davranış olarak seçtiğini öğrendik.

4. Mevlana Hazretlerinin Şems Hazretlerine sevgi, bağlılık ve dostluğunun Allah'ın emri gibi kabul edip gerçekleştirdiğini, kısa süreli olmadığını öğrendik.

5. Şems Hazretlerinin iyilik ve yardımı olmadığı ağacın meyve veremeyeceğini, kuruyup gideceğini öğrendik.

6. Başımıza sıkıntı gelince Şems Hazretlerinden yardım istememiz gerektiğini öğrendik.

                  *

İşte böyle yaren;

Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini yükseklerde aradığını, istediğini, sevdiğini, dost olduğunu, bağlı kaldığını bu yüzden sarhoşluk ve sarhoşluğun sersemliği içinde olduğunu, başka bir arayışının olmadığını öğrendik, anladık.
                                    *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5590 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5590. Gönlünden (Kalbinde oluşan duyguların kaynağından) başka birşey aramam, senden başka kimseciklere koşup yorulmam..

Her bahçenin gülünü koklamam, her dikenin başım kaşımam ben.

Sana inandım da gönlüm Müslüman (Doğru, haktan ayrılmayan kimse) oldu.,

Gönül (Kalbimdeki duyguların kaynağı), sana dedi ki:

A benim canım, senin gibi bir sevgilim (Sevgi ile bağlılık duyduğum) daha yok benim.

Gözüm de sensin, dilim de sen...

İki görmem artık, iki çağırmam.,

Bir can var, o da sensin;

Başka birine ıkrârım (Benimsemem, onamam, kabul ve tasdik etmem) yok benim.

Senin balını içerim;

Artık (Bundan böyle) ne diye sirke satacakmışım?

Senden gelirim var;

Artık ne diye rızık (Yeme-içme) için çalışıp çabalayım?

Gam yemem (Üzülmem), gam yemem (Üzülmem), riyazattan (Dünya lezzetlerinden) dem urmam (Söz etmem, konu açmam)...

Çok altınım yok ama altın gibi sapsarı yüzüme bak, yüzümü seyret.

Gönül Hüsrev'i (Seveni), Şirin'in (Sevilenin) gamından (Üzüntüsünden) başka bir gam yemez (Üzüntü duymaz).,

Hangi gönülle gam (Kalpte oluşan duyguların kaynağında üzüntüyü) yiyelim?

Gam yiyen (Üzüntü duyan) bir gönlüm (Kalpte oluşan duygularımın kaynağında) yok ki.

Her korkana (Yapamayana, cesaret edemeyene), her esenliğe erene (Sağlığa, sıhhate, selamete ulaşanlara) yayar-anlatırdım ama içimdeki sözleri söylemeye gönlüm varmıyor.

Delilik dağıyla dağlanmamışsın;

Haber ver bakalım, nasılsın?

Çünkü artık bende, nelikten-nitelikten (Açıkça görünmeyen, kolayca anlaşılmayan, yabancı olanın göremediği özellikten) bir iz bile kalmadı.

Tebriz'den Din ve Hak Şems'im (Güneşim) (Şems Hazretleri) doğdu da geceleri kumandanlık eden şu Ay'la bir alış-verişim kalmadı artık.

And olsun Tanrı'ya ki senin aşkından kaçmam da kaçmam...

Benden can bile istesen veririm, inat etmem de etmem;

Esirgemem canımı senden.

***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
***

Neler öğrendik;

1. Mevlana Haretlerinin kendisine sevgili yaptığı Allah dostu ŞemsHazretlerinden başka bir kimseye koşarak gitmediğini öğrendik.

2. Mevlana Hazretleri gönülden Müslüman olmayı Şems Hazretleri ile beraberliğinden elde ettiğini öğrendik.

3. Mevlana Hazretleri Şems Hazretleri ile beraberliğinden çokluktan, ikilikten kendini kurtararak bir olmanın değerini ve önemini kavradığını, faydalarını gördüğünü öğrendik.

4. Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerine aşık olması ile ekşilikten kurtulup tatlılığa ulaştığını, dünya lezzetlerinin baskısından kurtularak üzüntülerden kurtulduğunu, cebini değil yüzünü altı ettiğini öğrendik.

5. Mevlana Hazretlerinin tek üzüntüsünün Şems Hazretlerini görememek olduğunu öğrendik.

6. Gerçek sevenin sevdiğinden başka üzüntüden etkilenmeyeceğini öğrendik.

*

İşte böyle yaren;

Mevlana Hazretleri dinin ve hakkın güneşi Şems Hazretlerinin ışiğından başka bir ışıkla alış-veriş yapmadığını öğrendik, anladık.
*
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5580 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5580. Bu sözü benden duyma, işitme;

Bu aydın hatırdan böyle bir söz kabul etme..

Çünkü ben, bendekini şu görünen şekilden de alıp kabullenmem, görünmeyen iç alemden de.

Yüzün güzel ama canının kafesi tahtadan.,

Kaç git benden;

Yanarsın;

Çünkü dilim-sözüm bir alevdir benim.

Ne kokudanım (Koku verenim), ne renkten (Renk verenim).,

Ne addanım (Adetlerdenim), ne sandan (Şöhrettenim).,

Yayımın okundan sakın, yayım Tanrı yayıdır çünkü.

Ne ham şarap içerim, ne kimseden borç alırım.,

Hele a benim genç talihim, ne soluğa kapılırım ben, ne tuzağa tutulurum.

Cennetlerin gül bahçelerine dönmüşüm, dünyanın neşe-zevk, çalgı-çağanak yurdu kesilmişim;

Bütün erlerin (Yiğitlerin) canlarına and olsun ki canım, yürüyüp gitmededir, candır, can.

Bir şeker yurdu kesilen hayalin, bana gülbeşeker (Gülle şeker karışımı) getirir;

Ben de gerçekler gül bahçesine badberk (Katmer) gülleri dikerim.

Gül bahçesine girdim mi buluşma güllerini saçan gül fidanını dikekorum; Zati her yanımı dağlamışsın, her yanımda gül gibi dağlar var.

A aşk, ne de şaşılacak bir eşsin, çiftsin;

Ne de şaşılacak teksin, eşin, örneğin yok;

Ne de ulusun sen.,

Ağzımı tuttun da söyliyeceğim şeyler içimde kaldı.

Fakat can, Tebriz'e, Tanrı'mın Şems'eddin'ine (Güneşine) varırsa sözlerimdeki bütün sırları sona erdiririm.

Senin aşkına tutulmuş bir aşıkım;

Başka bir işim-gücüm yok.,

Aşık olmayan kişiyi de ancak inkar ederim (Kabul etmem, tanımam) ben.

***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
***

Neler öğrendik;

1. Mevlana Hazretlerinin yüzlerce perde arkasına kendini gizlendiğini söylese de büyüklüğünün, asilliğinin, ululuğunun perdelenemeyecek kadar büyük olduğunu öğrendik.

2. Mevlana Hazretlerinin sözlerinin kişiyi öz eleştire sokacağından o kişiye hazretin sözlerinin alev gibi geleceğini, yakacağını öğrendik.

3. Mevlana Hazretlerinin koku vermediğini, renklendirmediğini, şöhret sahibi yapmadığını, meşhur etmediğini, öğretisini kendi çıkarına kullanmaya kalkanı Allah'ın takdiri ile yaralayacağını, yok edeceğini öğrendik.

4. Mevlana Hazretlerinin Tanrı şarabı içtiğini, borç almadığını, bu genç delikanlı gibi davranmadığını böyle davranışlarda bulunmadığı için tuzağa düşmediğini, yönlendirmelerle hareket etmediğini öğrendik.

5. Mevlana Hazretlerinin yaşamdan zevk alan biri olduğunu, Allah dostunu kendine sevgili etmenin, ona hizmet etmenin güzel kokulu ve tatlılık kazandırdığını öğrendik.

6. Mevlana Hazretleri gerçekler bahçesine güzellikler ve güzel görünüm veren gül fidanları dikip güzellikleri çoğaltığını öğrendik.

7. Aşkın insana şaşkın vermede eşi olmadığını, çift olarak başka bir örnek olmadığını, ulu olduğunu, kelimelerle anlatılamayacak büyüklük ve güzellikte olduğunu öğrendik.

*

İşte böyle yaren;

Mevlana Hazretleri Allah dostu Şems Hazretlerinin aşkına tutulmuş olduğunu, yanına varınca sözlerindeki sırları sona erdireceğini, susup güzelliğini seyrederek Allah'ın güneşini seyredeceğini öğrendik, anladık.
*
RAVLİ