DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 4400 İNCİ BEYİT

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 4400 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri kendisini anlatıyor)

4400. Kulağını çekmezsem, burmazsam gözün açılmaz;

Cezanı veririm diye korkuturum amma vermem (Merhametim daha etken).

Ölümden sonra bedenin dağılır-gider;

Sen de parça-buçukları artık toplıyamam sanırsın.

Gecenin-gündüzün yazısını yazan benim;

Yok olurlar, var ederim...

Peki, ne diye senin gününü de sonunda gene meydana getirmeyeyim ?

Her solukta sıkıntıdan genişliğe varan bir haşir (Toplanma, bir araya gelme) var sana;

Peki, ne diye sabrını şekerler çiğneyen bir şükür haline getirmeyeyim?

Herkes, benim dileğimle bir iş arar, bir iş peşine düşen peki, ceza vermemi ne diye aratmayayım sana ?

Bir çocuk gibi seni dünya rahminden çekip çıkarmadıkça akıl-fikir dünyasında yer vermem sana.

Akıl-fikir gül bahçesi güllerle, fesleğenlerle dolu bir zevk dünyasıdır; fakat sen inada girişmişsin de seyretmeyeceğim diye gözünü yummuşsun.

Padişahın, doğanları çağıran davulunu çalanım ben;

A doğan, ben, şu dünyadan, gitmeden, gazeller-şiirler söylemeyi bırakmadan şu sese gelmeye bak.

Sarhoşşan yanımıza gel;

Biz de sarhoşuz..

Sarhoş değilsek şunu bil ki kimsenin işvesini (Hoş, altatıcı tavırı, nazı, cilveyi), çalımını (Abartılı davranışını, büyüklük taslamanı), satın almayız biz.

Dertlerle dopdolu gönüllere derman olan Yusuf lar (Güzeller) var;

Fakat sarhoşluklarından dertlere derman olduğumuzu bilmiyorlar.

***

DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİNHAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

***

Neler öğrendik;

1. Mevlana Hazretlerine kendisine bağlananlara sorunlar karşısında dikkatli davranması için uyarıda bulunarak gözlerini açtığını, dikkat etmeyenlere ceza verme uyarısında bulunarak korkuttuğunu fakat ceza vermediğini öğrendik.

2. Mevlana Hazretleri Allah’ın emri ve verdiği yetki ile bedenimizin dağılıp gittiğini düşünüp bir daha toplanamaz sansak da hazretin topladığını, yeniden meydana getirdiğini öğrendik.

3. Mevlana Hazretleri gecemizi gündüz, gündüzümüzü gece yapacak, meydana getirecek yetkide ve güçte olduğunu öğrendik.

4. Mevlana Hazretleri sabrımızı şükür yapacak güçte ve yetkide olduğunu öğrendik.

5. Herkesin Mevlana Hazretlerine dua ederek iş aradığını, iş peşine düştüğünü, elbette ki ceza verecek durumda da olduğunu öğrendik.

6. Mevlana Hazretleri, bizim yeni bir doğum olarak dünyanın etkilerinden, bağlarından kurtulmadıkça, akıl-fikir dünyasında yer vermeyeceğini öğrendik, anladık.

7. Akıl-fikir dünyasının gül bahçesi, çiçeklerle dolu hoşa giden, çekici olduğunu, güzeli çirkinden ayırma yetisine sahip ettiğini, zevk duyulan alan olduğunu öğrendik.

8. Mevlana Hazretleri leşe konmayan avcı kişileri yüksek sesle Tanrı aşkına çağıranın olduğun öğrendik.

9. Kendini bilmeyecek durumda olan kişileri Mevlana Hazretleri yanına çağırdığını, aynı düzeyde olarak yetiştirmeye başladıklarını, aldatıcı tavırları, nazlıyı, cilve yapanı, abartılı davranışlar yapanı kabul etmediğini, dışladığını öğrendik.

*

İşte böyle yaren;

Kalbimizde oluşan duygularımızın kaynağında meydana gelen dertlerimize derman olacak güzel insanların dolaştığını, fakat onların sarhoş olduklarınından kendilerinin bile bilmediğini öğrendik, anladık.

*

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 4390 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri kendisini anlatıyor)

4390. Pislikle (Üzüm şarabıyla) sarhoş olmuşşun sen;

Uzaklaş bizim meclisimizden..

Sonra gönlünü dünyadan soğuturum;

Kafurum (Saydam, kolaylıkla parçalanan, güzel kokuluyum) ben.

Mezarın toprağı, bir yudumcuk su gibi toprağımı içti mi can, ben beden değilim, ışığım diye gökyüzünün yücesine ağar.

O padişah değilim ki tahttan ineyim de tabuta bineyim..

"Ölümsüz olarak yaşarlar” yazısı yazılmış yarlığıma (Fermanım) benim.

Bir şeyle kırılmışşam feraha karılmış, katılmışım.,

Aşılmışşam Mansur'un ipiyle asılmışım.

Firavun’un kadehini almam;

Ağzı kokutur o..

Turdağı’na benzeyen bedenimde Musa canı var.

Hele sus;

Sarhoşa susmak daha iyi.,

Feryadı ne yapacağım ki; dudaklarından ayrılmış değilim ki ben.

Tebriz'li Şems, güneşten de daha tanınmış..

Şems'ln komşusuyum, o yüzden ben de Ay gibi tanınmışım.

Seni kimsesiz, yapayalnız bırakmamamı istiyorsan;

Her solukta sana Vamık (Seven Aşık) olayım, ama seni Azra (Sevilen) yerine koymayayım, o hale gelmiyesin;

Bunu istiyorsan,

Bu, sana bağlı bir nesne;

İpin ucunu elinden koyverme;

Eğri oynamama a eğri oyunlu eğri kişi de ben de eğri oynamamayım seninle.

Can veririm dedin, arpa ekmeği bile vermiyorsan..

Ettiklerine karşı birşeyler yapmazsam sanıyorsun ki haberim yok; böyle biliyorsun beni.

                            ***

DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİNHAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                           ***

Neler öğrendik;

1. Tanrı şarabı helal şarap olduğunu, yemiz ve keyf verici, aklı bozmayan olduğunu, dünyada insan eliyle yapılan şarabın sarhoşluğunun pis işler yaptırdığını, aklı örttüğünü duygulara da zarar verdiğini öğrendik.

2. Mevlana Hazretleri kendisine sevgiyle bağlananlara Tanrı şarabı ikram ettiğini, böyle sarhoş olmuşların hazretin meclisinde olabileceklerini, kalplerinde oluşan duygularının kaynağının iyileştirilip güzel kokulu, ilaç olacak şekilde gönüllerinin oluşturduğu, dünyanın altadıcı ve gelip geçici olduğunu anlayıp soğuttuğunu öğrendik.

3. Mevlana Hazretlerinin öğretisinde olanların öldüğü zaman canlarının toprağa bağlı olmadığından gökyüzünün yücelerine yükseldiğini öğrendik.

4. Mevlana Hazretlerinin Allah’ın Kur’an’ı kerimde bildirdiği şekilde ölümsüzler arasında olduğunu, Musa gibi mucizeler gösterecek yetkilerde olduğunu öğrendik.

5. Şems Hazretlerini çok özleyen Mevlana Hazretlerinin kendisini bırakmamasını istediğini öğrendik.

6. Mevlana Hazretlerine doğru ve düz yaklaşımda bulunanlara, eğri oyunlar oynayanlara aynı şekilde eğri oyun oynayacağını öğrendik.

                          *

İşte böyle yaren;

Mevlana Hazretlerinin kendisine karşı yapılanlardan haberli olduğunu, bir şeyler yapmamasının bilmediği anlamına gelmediğini, can veririm diyenin bir arpa ekmeği bile vermediğini bildiğini, buna göre davrandığını öğrendik, anladık.

                          *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 4380 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri kendisini anlatıyor)

4380. Her solukta dudaklarımdan (Mevlana Hazretlerinin öpücüğünü) korsan sarhoş olur-gidersin;

İstersen sına (Değerimi anlamak, gerekli niteliği taşıyıp taşımadığımı bulmak için yokla, dene) da gör, üzüm şarabından da aşağı değilim ya.

Sakıy (İnsan ruhuna Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan), beni boğazıma dek suya daldır;

Çünkü düşünce arıya (Sokup acıtana) benziyor, bense çırcıplağım.

Geceleyin uyku vakti şu hırkadan soyunurum;

Sabahleyin uyanınca gene o hırkayla haşroluyorum (Yeniden diriliyorum).

Hadi, Deccal (Yalancı ve kötü yaratılışlı) geldi, aç Mesih'in (Elini sürdüğü hastayı iyileştiren kurtarıcının) yolunu;

Hadi, kıyamet günü geldi-çattı, çal sûrumu (Kıyamet borumu).

Aklın, aklı başındaysa ciğerini kan et.,

Gönlüm (Kalpte oluşan duygularının kaynağı) paramparça değilse satırı al, parala.

Şarap (Tanrı şarabı), beni boş yere yele vermeye (Savurmaya, boşuna harcamaya), sakıy (İnsan ruhuna Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan) de yapılı bedenimi yıkmaya geldi.

Gece-gündüz doluyum;

Görsen kadeh dersin bana.,

Sıçrayıp kalkmışım, kemer olmadığı halde belimi bağlamış, sıkmışım; Görsen karınca dersin bana.

Sağrak (Büyük kadeh), beni iyileştir diye küpün yanına gelmiş.,

Küp de hastayım ben diye başını tutmuş.

Biz, bütün perdeleri yırtmışız, şarap aramadayız.,

Şarapsa küpün dibine oturmuş, ben örtünmüşüm, ırz (Başkaları tarafından dokunulmaması ve saygı gösterilmesi gereken, cinsel ve ahlak kurallarına bağlılık) ehliyim (Ustasıyım, namusluyum) diyor.

                          ***

DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİNHAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1. Mevlana Hazretlerinin öpücük kondurduğu kişiyi sarhoş edecek kadar etkili olduğunu öğrendik.

2. Mevlana düşünceden şikayetçi olduğunu, Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan kişi ve sözler söyleyen, nurlar saçan kişi ile birlikte olmak istediğini öğrendik.

3. Mevlana Hazretlerinin uyuduğu vakit dünyanın üstüne giydirdiği kurallardan kurtulduğunu, sabahleyin uyanınca da uyumadan önceki halini devam ettirdiğini öğrendik.

4. Aklı başında kişinin dünya bağlarından kurtulmak için hem aklını hem de duygularını paramparça etmesi gerektiğini öğrendik.

5. Mevlana Hazretlerinin insanı sarhoş eden sırlarla dolu olduğunu, fakat kendini küçük gösterdiğini, küçülttüğünü öğrendik.

6. Bu sırlar dünyasında Tanrı şarabının da, küpün de, kadehin de sarhoş olduğunu, ayıklığın olmadığını öğrendik.

                          *

İşte böyle yaren;

Tanrı şarabının saklandığını, Mevlana Hazretlerinin aradığını, bulduğunu, üstünü kapattığını, usta bir sır saklayıcı olduğunu öğrendik, anladık.

                       *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 4370 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

4370. (Şems Hazretlerinin) At sürüsüne ihtiyacı yok;

Çünkü kanatla uçar.

Yediği-içtiği nur;

Onu nasıl olur da ekmekle kandırırım ?

Dünya pazarının taciri, alıcı-satıcısı değil ki onu olur-olmaz karla (Kazançla), ziyanla (Zararla korkutup) aldatayım.

Hiçbir şey ondan gizli değil ki kendimi hasta göstereyim;

Ah ah deyip feryad ederek onu kandırayım.

Başımı bağlayayım, çatayım, sirkeli bez bağlayayım başıma, elden çıktım diyeyim;

Hastalıkla, hafakanla (Sıkıntı, çarpıntı ile) merhamete (Kendimi acındırarak acımasını sağlama yoluna) getireyim onu.

Kıldan kıla, benim eğriliğimi, ne yapar-edersem hepsini görür, nedir ondan gizli olan ki. onunla aldatayım onu.

Şöhret peşinde koşan, şairlere düşkün olan bir padişah değil ki onu beyitle, gazelle, akıp giden şiirlere aldatayım.

Gayb sûretinin yüceliği, onu merhamete getirerek, yahut ona cennetleri vaadederek kandırılmaktan çok yücedir.

Tebrizli Şems, onun seçilmişidir, sevgisidir;

Onu olsa-olsa, o zamanın kutbuyla kandırabilirim.

Acaba gönül, dün gece ne içti ki mahrumunun bugün.,

Yahut kimin tuzlasını gördü ki böyle acılıklar içindeyim, darmadağan olmuş, coşmuş -gitmişim.

Bugün neyi döker-kırarsam suçum yok.,

Bugün ne söyler, ne edersem mazurum (Mazeretliyim).

                           ***

DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİNHAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                          ***

Neler öğrendik;

1. Şems Hazretlerini yanında kalması için yemekle-içmekle, kazancın sevinciyle, zarardan korunmakla, hastayım diye kendini acındırmakla, tiryaki olduğu bir şeyle, kandıramadığını, zamanın kutbuyla kandırabileceğini düşündüğünü öğrendik.

                          *

İşte böyle yaren;

Mevlana Hazretleri aşık olduğu Allah yakını Şems Hazretlerininden ayrı kalmak istemediğini, aklına gelen her tedbire başvurarak beraber, birlikte olmak istediğini öğrendik, anladık.

                         *

RAVLİ