DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 2760 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Yola düşmenin önemini anlatıyor)

2760.  Gösteriş yapıyor, mürai (İkiyüzlü) derlerse evet de,  dediğinizden yüzlerce kat daha da üstün gösteriş yapıyorum, düş yola.

Âlem ağlıyormuş, sana ne?

Sen bak o güleç Ay'a ( Ay yüzlüyü görmek için) koyul yola.

Zehir iç de halka karşı şekerler yedim, bal şerbeti içtim de, yol almaya bak.

O Ay (Karanlıkta kalmışların yolunu aydınlatan) benim olsun da geri kalanı sizin olsun;

Ne baş istiyorum, ne mal-mülk isteğindeyim de düş yola.

O Ay kimdir?

 Efendiler efendisi Tebrizli Şems;

O padişahın gölgesine gir, yola düş.

Benden az içmişsin;

Aklı başında yürü;

Eğri-büğrü gidenlerin arasında düz yürü de yol al.

Sen öyle bir küpsün ki görmemişsin sen, fakat ben gördüm;

Bana dümbelek (Darbuka benzeri) çalma a dostum, yola düş.

Dünya pazarından (Alış verişinden) usandım;

Sen tellalsan (Çarşıda pazarda halka yüksek sesle bağıran kimse isen) var yürü, pazara git.

Ben sarığımı ayağıma dolamışım (Kendi kendimi hareketsiz bırakmışım) ;

Yürü-var, ayağını kaldır, adımını at, sarığınla, kavuğunla git.

Ölünceye dek işim-gücüm bu benim;

Senin işin varsa yürü, işine koyul.

O rint (Gönül eri), tövbemi bozdurdu (Yapmamaya karar verdiğimi yaptırdı) bana;

Sense oruçlusun, kuşluk çağı (Günün sabahla öğlen arasındaki bölümünde) yola düş.

                      ***

DİVAN-I KEBİR 5 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Kerem sahibi Allah dostu Şems Hazretlerinin yüzünü görmek, hakikatini anlamak, saygılarımızı sunmak için hiçbir engele ve bahaneye takılmadan o mübarek kişiyi bulmak için yola çıkmamız gerektiğini öğrendik.

2.    Mevlana Hazretleri efendiler efendisi olarak Şems Hazretlerinin koruması altına girmemizi yeterli görmemek yola devam etmek gerektiğini Mevlana Hazretlerinden öğrendik. 

                    *

İşte böyle yaren;

Allah’a ve dostlarını görmek, tanımak isteyenin hangi durak yerine, hangi hedefe ulaşırsa ulaşsın yola devam etmesi gerektiğini öğrendik, anladık.

(Yolun Allah’a ulaşmakla bitmediğini, Allah ile beraber yola devam edildiğini öğrendik, anladık)

                     *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 2750 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Yola düşmenin önemini anlatıyor)

2750. Yürü, (Kerem sahibi Allah dostunun) köşkünün yanında bir ev tut da yan ağrısından kurtul-gitsin.

Dertten kaçıyorsun ya, derman (Çıkar yol, çare) ardında (Peşinde) senin;

Ne de güzel lütuftur (Önem verilen, sayılan birinden gelen iyilik ve yardım), ne de hoş ihsan (İyilik etme, iyi davranma);

Ne de hoş derman (Çıkar yol, çare).

Kötü işi (Zarar verecek söz ve davranışı), acılığı (Kırıcı, üzücü, incitici, dokunaklı, söz ve davranışı) bırak;

Mazi (Geçmiş) gibi tez yanımıza gel.

Sarhoş da onunla neşelenir, şarap da;

Yüz (Birinin görülebilen veya umulan hoşgörürlüğüne güvenerek cüret) de ondan tat-tuz bulur, huy da (Yaradılış ve ruh özelliklerinin bütünü de).

Onu düşünmeyi, ondan bahsetmeyi bırak;

Az söyleyen kişi, iyi düşünceli olur.

Sen aşk kadehini al da yola düş;

Ancak o sevgiliyi bil de yola koyul.

Şekil (Bir kavramın, düşüncenin, olayın veya işin değişik oluş biçiminden) çer-çöpünden (Değersiz birikimlerinden) arınmış (Temizlenmiş) şarap ol;

Can gibi güzel, can gibi arı-duru (Saf tertemiz) bir hale gel de düş yola (Gerçekleşmesini istediğin şeye doğru hareketlen).

Onu bir kerecik görmek, yüzlerce cana değer;

Can ver de ucuzca satın al onu, yola düş(Gerçekleşmesini istediğin şeye doğru hareketlen).

Öylesine bir yasemin (Saflık, duruluk, masumiyet simgesi olan) bedenliyi gördün ya;

Gümüşü ver (Satın al), heybeye koy yere, düş yola (Gerçekleşmesini istediğin şeye doğru hareketlen).

                      ***

DİVAN-I KEBİR 5 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Kerem sahibi Allah dostunun yakınında komşu olunca; rahatsızlık veren önemsiz duyuş ve düşüncelerden peşinen kurtulmamız gerektiğini öğrendik.

2.    Kerem sahibi Allah dostunun verdiği rahatsızlığı severek katlanırsak sevmediğimiz çok rahatsızlıklardan kurtulacağımızı, onun koruması altında rahat edeceğimizi öğrendik.

3.    Kerem sahibi Allah dostunun kötü işlerin fenalığını, acı söz ve davranışların geri dönüşlerinin verdiği zararı öğretip iyi huylu olmamızı sağladığını öğrendik.

4.    Kerem sahibi Allah dostundan iyi düşünmeyi öğretip yaşamımıza geçirdiğini, böylece ağzımızın tadını-tuzunu, hayatın neşesini bulabileceğimizi öğrendik.

5.    Kerem sahibi Allah dostunu bilip onun yüzünü, hakikatini görmek, saygılarımızı sunmak için hiç beklemeden yola çıkmamız gerektiğini öğrendik.

6.    Yola çıkmadan önce yaşantımızda önemli diye toplayıp kendimize yük ettiklerimizden kurtulmamız gerektiğini, canımızı saf ve temiz hale getirdikten sonra arayış için yola düşmemiz gerektiğini öğrendik.

7.    Kerem sahibi Allah dostunu bir kerecik bile görmenin yüzlerce can vermeye değdiğini öğrendik.

                    *

İşte böyle yaren;

Kerem sahibi Allah dostunu görmek için bu yolda para harcama yapmaktan sakınmamak gerektiğini, yüzünü görmenin her şeye değer olduğunu öğrendik, anladık.

                     *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 2740 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

2740. O can efendiler efendisinin ayrılığından başka, dünyada gönüle, cana dert nerde, keder hani?

Efendiler efendisi Şemseddin;

Allah için söyleyin;

Onu övmeye (İyiliklerini, üstünlüklerini söylemeye) layık (Uygun) ağız nerde?

Dilim de ona ulaşmaya gitti, canım da;

Fakat Tebriz'i anlatacak dil nerde bende?

Nerde bir maden (Çok değerli şeyleri kapsayan kaynak) varsa alıcıya muhtaç;

Fakat alıcıya bu kadar aldırış etmeyen maden nerde?

Şu oyunda, şu hay-huy (Boş ve sonuçsuz iş veya çaba) içinde, aramızda Ay yüzlü bir bey, dönüp duruyor.

Gerçi hırsızlamacasına yüzünü gizliyor halktan;

Fakat o güzelim yüz, nerden gizlenecek?

O usta büyücü, güzünü bağladıysa gel (Doğruyu bulamaz, düşünemez duruma getirdiyse), ırmağın (Büyük akarsuyun) suyuna (Renksizlik, kokusuzluk, tatsızlık içine) dal, suda ara onu.

Sen, nerde-nerde diyorsun ya;

O da başım, nerde-nerde demek ister gibi her yana döndürüp durmada.

Aşk mahallesinden bir sestir, geliyor;

Nerde-nerde demeyi bırak da şu mahalleye dal.

* Yürü, hakanın eteğine bir iyice sarıl;

O olduktan sonra bacuyu (Haraç, vergi parasını) ne diye düşünüyorsun?

                      ***

DİVAN-I KEBİR 6 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Şems Hazretlerinin iyiliklerini, üstünlüklerini her gözün göremeyeceğini, her ağzın övemeyeceğin Mevlana Hazretlerinden öğrendik.

2.    Şems Hazretlerinin çok değerli birikimlerini sergilemek, övgü almak, başkalarının tanımasına ihtiyaç duymadığını, önem vermediğini öğrendik.

3.    Şems Hazretlerini görmek, yüzüne bakmak için arayan kişi isek; renk, koku, tat olmayan suyun içine dalıp böyle bu su gibi olunca, yani özümüzü sadeleştirince, süsü, gösterişi, bırakınca hakikatini görebileceğimizi öğrendik.  

4.    Şems Hazretleri kendisini arayanla beraber kendisini aradığını, halk içinde olduğu halde her gözün göremediğini, gizlendiğini öğrendik.

5.    Şems Hazretlerini bulmak görmek istiyorsak aşk bahçesinden gelen davete uyarak bu bahçeye girmemiz gerektiğini öğrendik.

                    *

İşte böyle yaren;

Kerem sahibi Allah dostu olanlardan yardım isteyen, yakınında olmak gerektiğini öğrendik, anladık.

                     *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 2730 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

2730. Denizin buyruğu (Emri, izni) olmadıkça dalma o denize;

Korkmuyor musun?

Nerde seni boynuna alacak (Sevip koruyacak), senin kaydına kalacak (Önem verecek) kişi?

Fakat yanılarak o kerem (Soyluluk, ululuk, büyüklük, asalet) sahibidir diye düştüysen korkma;

Onun bağışlamasına karşı yanılan gam mı yer (Üzüntü duymaz)?

Ayna (Işığı yansıtan, varlıkların görüntüsünü veren), ona bir secde etti mi (Saygı gösterip teslim oldu mu) yay tozu mu kalır artık o aynada (Her şeyi olduğu gibi gösterir)?

Ok da odur, kalkan da o, yay da o,

 Ne dedim?

Orada nerde ok, nerde yay?

Lütfuyla (Önem verilen, sayılan birinden gelen iyilik ve yardım eden kişinin) bir bakışına eren (Kavuşan) gözün benzeri (Nitelik, görünüş ve yapı bakımından bir başkasına benzeyen veya ona eş olan), nerde can illerinde?

Acizlikten (Becerisizlikten, güçsüzlükten), yokluktan (Hiçlik), teslim oluştan(Üstün güç karşısında mücadeleden vazgeçip yenilgiyi kabul etmekten) başka bir suretle ondan başını kurtaran ne bir insan var, ne bir cin.

Kıskançlığından Tanrı koruyucu olmuş ona;

Yoksa kimden korkusu var onun, nerde ona bir gözcü-bekçi?

Sevgisi, canların alınlarını dağlamış (İşaret koymuş);

Nerde onun sevgisiyle dağlanmadan(İşaret konmadan) kırâna (Çok kötü hastalığa) giren can?

Ne kadar ararsan ara;

Nerde Ay (Karanlıkta kalmışlara ışık yansıtan) yüzlüler?

Hepsi de hizmet etme nöbet yerine dizilmişler, saf düzmüşler.

* Onun safranından (Duygu durumlarının ortaya çıkardığı sinir hastalıklarına iyi gelen bitkiden ) başka bir şeyle gülmeye imkân yok;

Yüzünün aşkına düşenden başka neşeli nerde?

                      ***

DİVAN-I KEBİR 6 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Aşk denizine izin olmadıkça boğulmaktan kurtulamayacağımızı, bizi seven, koruyan, önemseyen kerem sahibi Allah dostu olunca korkmamak gerektiğini, üzüntüye düşmeyeceğimizi öğrendik.

2.    Bizi önemseyen Allah dostunun bizi bize gösterecek öğütlerle, hikâyelerle, rüyalarla öz eleştiriye sokacağını, hatalı ve yanlış görüşten kurtarıp doğru bakışı öğreteceğini, hem koruyup hem yetiştirip güçlendireceğini öğrendik.

3.    Kerem sahibi Allah dostunun bize bir bakması ile sayısız kazanımlar sağlayacağımızı öğrendik.

4.    Kerem sahibi Allah dostunun kendisine teslim olan insan ve cini koruyup kolladığını öğrendik.

5.    Kerem sahibi Allah dostunun hizmet etmek için halk arasında olduğunu, Allah sevgisi olanların alınlarında izi görüp yardım ettiklerini öğrendik.

                    *

İşte böyle yaren;

Gerçek gülüşün Kerem sahibi Allah dostunun yüzüne aşık olanların kazanacaklarını, gerçek ve devamlı gülüşe kavuşacaklarını öğrendik, anladık.

                     *

RAVLİ