DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 1890 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini olan aşkı anlatıyor)

1890. Yeter, vazgeç sözden;

Çünkü sözün kopardığı toz yüzünden, sözü bağışlayanı bulamıyorum ben.

Yolumda, yüzlerce pusu (Saldırmak için saklanarak beklenilen yer) var;

Fakat benim de, en ince şeyleri gören yüzlerce gözüm var.

Yüzüm (De) izler var ya, bil ki benimle beraber oturup kalkan o padişahın izleri onlar.

Öyle bir define ki dünyadan da artık (Dünya definelerinden çok daha fazla);

O, benim gönlümde, benim canımda gömülü.

O yüzden tam bir inanca, kavuşmuşsam şüphe karanlığı yerim olsun.

Cebrâîil-i Emin'den (Peygambere vahi getiren büyük melekten) de gizli bir başka Cebrail'im (Allah’tan haber getirenim) var benim.

Çin güzelinin resmiyle ne işim var benim?

Yüzümde aşktan buruşuklar meydana gelmiş.

Devlet atını keseyim-gitsin;

Çünkü aşk atına eğer vurmuşum ben.

Aşkta ayağımı diremişim;

Demirden ayaklarım var benim.

Soluğumdan sevgilinin kokusu geliyor;

İçimde bağlar-bahçeler, yaseminler var.

                       ***        

DİVAN-I KEBİR 5 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Söz kalabalığının çok karışıklık verdiğini, esas söz kaynağının bulmakta zorlanacağımızı öğrendik.

2.    Allah’a ulaşma yolunda yüzlerce tuzak olduğunu, Mevlana Hazretlerinin tuzakları gören yüzlerce gözünden yararlananın kolayca hedefine ilerleyebileceğini öğrendik.

3.    Mevlana Hazretlerinin gerçekliğinde Şems Hazretlerinin yaşayışının geride bıraktığı ipuçlarının, belirtilerin, nişanlarından, eserlerinden izler bulabileceğimizi öğrendik.

4.    Şems Hazretlerinin dünyadaki değerlerden çok daha değerli olanlara sahip olduğunu, çok değerli şeyleri kapsayan kaynağın Mevlana Hazretlerinin gönlünde, canında gömülü olduğunu olduğunu öğrendik.

5.    Şems Hazretlerinin Mevlana Hazretlerine Allah’tan haberler getirdiğini, sırlar söylediğini öğrendik.

6.    Mevlana Hazretlerinin yok olacak güzelliğe yönelişi olmadığını, ebedi güzeli aradığını, sevdiğini, bağlandığını, hiç bırakmadığını öğrendik.

7.    İnsanları kovuşturma, yönlendirme ve yöneltme yeteneğini bırakıp aşk âlemine gitmeyi kararlı olarak hedeflediğini öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

Aşk yurdundan sevgilinin çiçeklerlerle birleşmiş kokusu davet edip durduğunu, aşığın bu yurda gitmesi engellenemeyeceğini öğrendik, anladık.

(Yüzeysel bakanların ve bu anlayışa sahip olanların farklılıkları görüp anlayamayacağını, hep aynı şeyler yazılmış diye kendisini bizim topluluğumuzdan soğutacağını bilmemiz önemlidir.

Farklılıkları fark etmek için Mevlana Hazretlerinden en ince şeyleri gören yüzlerce gözünden göz istememiz, sahip olmamız gerekmektedir.

Birkaç Mevlana sözünü okumakla Mevlevi olunamayacağını, Mevlana Hazretlerinin gönlüne, canına ulaşmak ve orada var olmak için hayatımızı bu işe adamamız gerektiğini bilmemiz gereklidir.

Merakı gidince kendinin de gittiği alan Mevlevilik alanı olmadığını bilmemiz gerekmektedir.

Bu öğretilerin para karşılığı ve bir beklenti içermediği için değeri para ile ölçen ve önemseyenlerin bu toplulukta kendilerine yer bulamazlar)

                   *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 1880 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini olan aşkı anlatıyor)

1880. Sonu şu ki, güzel yüzlümsün benim;

Güzel yüzlülüğü sen den öğreneyim ben.

Su verme bana, susayayım sana;

Kendine âşık et beni;

Al-götür uykumu.

A güzelim hayali, bana mihrap kesilen (Umut bağlanan istikamet olan), gece-gündüz namaz kalıp durayım (Saygımı göstereyim) ben.

Hayalini yoklukta (Dünyada görünür olmadan önce tasarlana âlemde) bulursam hemencecik ölüme doğru koşar-giderim ben.

Sebepleri meydana getireni bulurum umusuna (Olmasını istemeye, beklemeye) kapılmışım da sebep (Bir şeyin olmasına veya belli halde bulunmasına yol açan şey) kervanlarının yollarını kesmedeyim.

Bir merhamet et (Acı), padişahlıkta bulun;

Şu ayrılığına dayanamıyorum senin.

Abıhayata dolap kesilmişim (Kendi eksenimde dönüp duruyorum);

Onun için hem dönüyorum, hem ağlıyorum ben.

Güneşim (Işık ve ısı kaynağım) de sensin, Ay (Karanlıkta kaldığım zaman aydınlık veren) ışığım da;

Onun için pencere gibi gönlümü de açmışım, gözümü de.

Senin adım duyduğum an, adlarım da sarhoş oldu-gitti, sanlarım (Unvanlarım) da.

Ateşin gelip çattı mı, cıvaya benzeyen (Yerinde durmayan, ele avuca sığmaz, çok hareketli) şu gönlüm sıçrayıp oynamaya koyulur.

                       ***        

DİVAN-I KEBİR 5 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1. Şems Hazretlerinin ayrılmasından Mevlana Hazretlerinin çok özlem duyduğunu öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

Gönlümüzün hep sevdiğimizle beraber olmak istediğini, beraber olmasından sakinleştiğini, geliştiğini, güzelleştiğini, sevgilinin yokluğunda ise ateşler içinde yanışın etkilediğini öğrendik, anladık.

                   *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 1870 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini olan aşkı anlatıyor)

1870. Ayrılığına düştüm de lâyığımı buldum;

Seni görünce de bana lâyık nedir, öğreneyim dedim.

Ayağının tozunu elde edeyim de Kimyâ (Üstün özellik) nedir, ondan öğreneyim ben.

* Güneşine zerre (Çok küçük bir parça) kesileyim de öğreneyim "And olsun kuşluk çağma" (Duhâ suresi 1) ayetinin mânâsını.

Kehribar, nasıl çeker, çekişi nicedir, kehribarına bir saman çöpü kesileyim de öğreneyim bunu.

İki (Mana ve Madde) dünyadan iki göz edineyim;

Bunu da Mustafa’dan öğreneyim.

* "Gözü ne kaydı, ne haddini aştı"  (Necm suresi 17) sırrını, ondan başka kimden öğrenebilirim ki?

Havasına uyup döneyim de Ay gibi elbisesiz dönmeyi öğreneyim.

Balık gibi kendimden zırhlanayım da denizde yüzmeyi öğreneyim-gitsin.

Gönül gibi kanlar içeyim de öğreneyim gönül gibi elsiz-ayaksız gezip tozmayı.

Vefada, tam usta olan yok;

Bâri vefayı (Sevgiyi ve dostluğu sürdürmeyi), vefadan öğreneyim ben.

                       ***        

DİVAN-I KEBİR 5 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Mevlana Hazretlerinin Şems Hazretlerinden çok sırlar öğrendiğini, ama yetmediğini daha fazla öğrenmek arzusuzla kendisinden ayrılan Şems Hazretlerini özlediğini ve arzu ettiğini öğrendik.

2.    Allah’ın Şems Hazretleriyle beraber olduğundan Mevlana Hazretlerinin ilk kaynaktan bilgi aldığını öğrendik.

3.    Kolayca bilgi veren Şems Hazretlerinin ayrılışı ile her neyin sırrını merak ediyorsa o şeyden öğrenme yoluna Mevlana Hazretlerinin yöneldiğini öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

Sevgiyle bağlandığımız, dostluğa devam ettiğimiz doğru sözlü sırları kolayca veren Allah dostundan ayrı düşmenin insanı çok üzdüğünü öğrendik, anladık.

                   *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 1860 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini olan aşkı anlatıyor)

1860. Sayısız kadehler (Tanrı şarabı) içtik mi, sayıya sığmaz soluklarla dirilir-gideriz.

Sâkin (Dur, kımıldama), ayağını dire de elinden, dalga-dalga coşup köpüren o temkinli şarabı içelim (İşin sonunu düşünerek ölçülü, tedbirli davranalım) biz.

Avımızın yüreğini kebap edip yiyelim diye o sarhoş aslanın (Şems Hazretlerinin) ardından koşup duruyoruz.

Pislikten arınmış (Temizlenmiş) bir ülkedeniz (Ülkeye ait kişileriz);

O ülkeden, ter-temiz rızık (Allah’ın herkese verdiği yiyecekten) yemedeyiz.

Akbaba gibi leşe (Başkasının artığına, bıraktığına) tutsak (Mecbur) değiliz;

Leylek gibi, hırstan yılan yemedeyiz (Gizli ve kurnazca kötülük yapanı ve zarar vermekten, üzmekten, kötülük yapmaktan hoşlananları avlayıp yok etmedeyiz) biz.

Ne diye kavuşmada bileyim seni, niçin aykırılıkta öğreneyim seni?

Ya sen, benim derdime düş (Yapılması gerekeni gerçekleştirmenin yollarını ara), derdimle karış (Sorunumun bir parçası ol);

Yahut ben, derdime derman nedir, öğreneyim senden.

Bilmiyorum diye kaçıyorsun benden;

Ya benimle birleşirsin yahut da bilmediğimi öğrenirim senden.

Bundan önce, senden ayrı, bir şeyler öğreneyim diye nazlanıyordum (İsteksiz gibi görünüyordum), kızıyordum sana.

Mademki gece-gündüz, Tanrı seninle;

Bundan böyle Tanrıdan öğrenirim ben de.

                       ***        

DİVAN-I KEBİR 5 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Şems ve Mevlana Hazretlerinin pislikten arınmış bir ülkenin tertemiz gıdalar alan kişi olduklarını öğrendik.

2.    Tanrı şarabı içenin ölmüş manevi kalbinin yeniden dirileceğini, Allah dostlarının peşinde olacaklarını öğrendik.

3.    Âşıkların başkalarının eksikliklerinden ve yetersizliklerinden faydalanıp çıkar sağlamadıklarını öğrendik.

4.    Ayrılık acısının insanı olgunlaştırmasında etkisini bilen Şems Hazretlerinin Mevlana Hazretlerinden uzak durduğunu öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

                   *

Şems Hazretlerinin Allah’a beraber olduğunu, Mevlana Hazretlerine Allah’ın sırlarını öğretmek için geldiğini, Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini hep yanında istediğini, gelmezse Allah’tan aracısız öğrenme yoluna gideceğini öğrendik, anladık.

RAVLİ