DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5470 İNCİ BEYİT

 (Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5470. Sen, hay-huy etsen (Boş ve sonuçsuz iş yapsan, çaba göstersen) de, etmesen de bütün ölüler, bütün cansızlar, senin coşup köpürüşünle coşar-köpürür.

O halkaya (Guruba) girdin mi, madenin (Çok değerli şeyleri kapsayan kaynak) de üstüne çıkarsın, definenin (Toprak altına gömülerek saklanılan değerli şeyler) de.,

Kazanç yerini elde etmeye çalışan gönlünden (Kalbinde oluşan duygularının kaynağında) kazanç hevesi düşer-gider.

Düşmanların kötülüğü yüzünden yüzlerce kuyuya düşmüştün ya., zulümleri (Güçlü bir kimsenin yasaya ve vicdana aykırı olarak başkasını uğrattığı kötü durumlaı), kötülükleri örtenin keremi (Büyüklüğünün, asilliliğinin, ululuğunun gerğini yapması ile), sonunda hepsinden de kurtarır seni.

Tümden buluşmayı, kavuşmayı kur;

Sus, avlanmadan vaz geç.,

Şu vahşi hayvanları avlanman, susmanla (Sessiz kalmakla) kolaylaşır.

Ağzını yumdun mu. susmayı seçtin, beğendin mi de eşin-dostun dileği-isteği, seni öyle bırakmaz, gene söze çeker.

O ölümüze, güzelimizden haber gelirse kefenini yırtar da mezarından çıkagelir.

Ondan birşey elde etti mi, ölü neler yapar, diri neler eder?

Sözü mü bunun.,

Dağ bile onu görse yerinden sıçrar da ileri gelir.

Senden geldikten, senin yüzünden olduktan sonra kınanmandan kaçmam,

kaçınmam.,

Senden gelen acılık, cana şekerden de tatlı gelir.

Sana ne gelirse ye-iç, bir yanda dursun deme.,

Bir akar sudasın sen;

Yedin-içtin mi yerine bir başkası gelir.

Güzelim sanatına bak, gönüllere gelen vahyini (Tanrı tarafından buyruk veya düşüncenin bildirilmesini) seyret.,

Tümden görüş ışığı (Bir olay, varlık veya düşünceyi şüphe olmayacak şekilde algılama, tanımlama, kavrama, değerlendirme ile doğru fikir edinme) kesil;

Ne gelirse bakış-görüş (Aydın bir şekilde görmek, doğru anlamanın) zevkinden (Hoşa gitmesinden, çekici olmasından, elde edilmesinden, düşünülmesinden doğan hoş duygu) gelir.

***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
***

Neler öğrendik;

1. Aşk yolunda olursak, boş ve sonuçsuz iş yapsak, çaba göstersek de coşup köpürüşümüze ölmüş olanların da coşup köpüreceğini öğrendik.

2. Aşıkların arasına girenin çok değerli haline gelineceğini, düzyalık kazanç hevesinin zorlamasının etkisinin gideceğini öğrendik.

3. Aşıklar halkısında olanın burada olan büyükler tarafından kötülüklerden korunacağını öğreneceğini öğrendik.

4. Aşığın susarak Allah dostu ile buluşmayayı arzu etmesi gerektiğini öğrendik.

5. Susmayı seçen aşığın etrafının söz alınına çekmek için uğraşacağını öğrendik.

6. Ölmeden önce ölmeyi tercih etmiş aşığa Şems Hazretlerinden, Mevlana Hazretlerinden bir haber gelmesi ile kendisini saran her ne varsa kurtulacağını, mezarda ölü bile olsa çıkıp geleceğini öğrendik.

7. Allah dostlarından Bir şey elde edenin dağı bile yerinden oynatacak güçte olacağını öğrendik.

8. Allah dostu sevgiliden kınanma gelse bile kaçmamak bu acılığı şekerden daha tatlılık halinde kabul etmek gerektiğini öğrendik.

9. Allah'tan gelen nimetleri yeyip içmek gerektiğini, bu akışın sonlanmayacağını, biriktirmeye uğraşmamak lazım geldiğini öğrendik.

10. Allah'ın sanatını uygulayan güzel insanların yaptıklarına bakmamız, Allah'tan gelen düşünce ve buyrukların oluşmasını seyretmemiz gerektiğini öğrendik.

*

İşte böyle yaren;

Allah'tan dostları vasıtasıyla perdelerden arınmış, ışıklandırılmış hakikati olduğu gibi görme görüşü geleceğini öğrendik, anladık.
*
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5460 İNCİ BEYİT

 

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
5460. Salt (İçinde yabancı bir öge bulunmayan, mutlak) aşktan başka neye yüz tuttumsa tadından da pişmanlıktan başka birşey elde etmedim, güzelliğinden de.

 

Bu havuza ulaştın ya, birşey yitirmedin.,

Bu havuzun içinde Ab-ı hayat (İçene ebedi hayat bağışlayan efsanevi su) var, kıyısı da tam oturulup eğleşecek (Oyanılacak, eğlenilecek, oturulacak)  yer.

 

Bu (Aşk) havuza düştün mü tümden kendini ona ver.,

Çeviklik, erlik taslayıp da elceğizlerini, ayacıklarını çırpıp durma, çırpınıp yatma.

 

Ver kendini ona da sus;

Topluluğun imamı (Önderi, lideri) değilsin sen.,

Burda aşktan başka hiçbir kimse imam olamaz.

 

Hele güzelim, seher çağı şarab içtin ya, afiyetler olsun.,

Hele bir beri gel de kulağına gizli bir söz söyliyeyim senin.

 

Can şarabı, eşsiz bir şaraptır;

Yürü, ondan bir tat.,

Bir yudumcukla bütün düzenbazlığın, bütün aklın-fikrin uçar-gider.

 

Şu akıldan-fikirden kurtuldun da konaklar aştın, sarhoşluğa ulaştın mı şarab satanın lütfu, keremi, sana yüzlerce başka akıl, başka fikir verir.

 

Sırlara daldın mı da can, sakıylik (İnsan ruhuna Allah'ı sevdiren, Allah nuru saçan) eder sana.,

Coşup köpürüşünden, heyheylerinden (Büyük heyecanlar geçirmenden) gökyüzüne bir gürültüdür, düşer.

 

O kızıl, o sarı şaraptan başka bir şarap iç.,

İçtiğin şarap, seni anlamlar ıssı eder (Anlamların sıcaklığını verir) de daldığın resimlerden, şekillerden kurtarır seni.

 

O tat-tuz madeni, sabah çağında sana öylesine bir kadeh sunar ki o bir kadeh şarap, dün gece içtiğin yüzlerce kadeh şaraptan daha iyidir.

                        ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                         ***

Neler öğrendik;

1.    Mevlana Hazretleri aşktan başka yöneldiği her şeyden pişlan olduğunu öğrendik.

2.    Aşk havuzuna düşenin pişmanlık duymayacağı yaşam yerini bulduğunu, buranın kıyısına yerleşmek gerektiğini öğrendik.

3.    Aşk imkanına kavuşanın kendini bu konuda lider saymaması, aşkın liderliğinde yaşamaya bakmamız gerektiğini öğrendik.

4.    Canımızı sarhoş etek için sunulan aşktan bir yudum tatmak gerektiğini, bu tatmakla aklımızı, fikrimizi, oyunumuzu bizden uzaklaşıp gideceğini, bu kurtuluşla çok durakları aşıp sarhoş olunca bize yüzlerce başka akıl, başka fikir verileceğini öğrendik.

5.    Sırlara dalan kişinin canı kendisine Allah'ı sevdireceğini, Allah nurları saçacağını, coşkunlaştıracağını, büyük heyecanlar geçireceğini, gökyüzünün bile gürültüler ile dolacağını öğrendik.

6.    Aşk sarhoşluğunun çok önemsediğimiz resimlerden şekillerden kurtarıp anlam sıcaklığının içine alacağını öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

Seher vakti aşk imamı Şems Hazretlerinin güneş doğmadan önce ikram ettiği sözlerinin insanı sarhoş eden yüzlerce şaraptan daha sarhoş ettiğini öğrendik, anladık.
                      *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5450 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5450. And olsun Tanrı'ya ki, şimdicek sağ-esen gitmeye bırakmam seni., Çünkü kıyamette ne elin kalır, ne ayağın, ne sağlığın kalır, ne esenliğin.

Aşk ordusu geldi-çattı, küfür (Dinin temellerinden sayılan inaçları inkâr edenler) ükesini aldı-gitti (Varlığının etkilerini yok etti).,

Hele ey kalender (Gösterişsiz, sade yaşamaktan yana olan, alçak gönüllü kimse) dost, kınanma davulunu çaladur (Ayıplamalarıduymaya devam et).

Gönlünü (Kalpte oluşan duygularını) de yok et,

Canını da;

Bedenini kaftan gibi yıt-gitsin...

Ne izden söz aç, ne haberden;

Ne eserden bahset, ne alametten.

Kendimden geçtim de düşünce yolunu bağladım.,

Hele ey sakıy (İnsan ruhuna Allah'ı sevdiren, Allah nuru saçan), sarhoşum;

Tümden kendimden geçir, varlıktan (Dünya bağlarından) kurtar beni.

Hele bir sıçra, hele bir sıçra da varlığının başına bas ayağını (Üst noktaya kadar git)...

Hele bir uç (Dünya bağından kurtularak hareket et).

Hele bir uç da benim gibi şükürden (Hoşnutluğunu bildirmekten) de kurtul, nankörlukten (İyilik bilmezlikten) de.

A aşk, Musa gibi ululanma (Büyüklenme, kibirlenme) Firavun'unun kes başını.,

Hele ey Firavun, önüme gel;

Kapını da tuttum, damını da.

Gizlilik aleminden eriştim-geldim;

Aşk ordusunu çektim.,

Yürü git ey başı dik zalim (Acımasız ve haksız davranan), beğlikten (Küçük toplumun başkanlığından) de düştün, köy ağalığından (Köyde malı, toprağı çok olan, sözü dinlenen olmaktan) da.

Hele kendine gel;

Senin bostanın (Sebze bahçen), bağın-bahçen (Kavun, karpuz tarlan da), ölümsüzlük ilidir;

Şu dünyasa (Dünya ise) eşek başıdır (Yetkisi önemsenmeyen, gücünü gerektiği gibi göstermeyen kişidir) ancak.,

Bu aşktaki keramet (Doğa üstü, şaşkınlık uyandırıcı davranışı, durumu), kerem (Soyluluk, ululuk, büyüklük) sahibinin yüzünü seyretmektir ancak.

Salt (İçinde yabancı bir öğe bulunmayan, mutlak) acıyış (Başkasının mutsuzluğuna karşı duyulan üzüntü), belalar (İçinden çıkılması güç, sakıncalı durumlar) verip de canını yakıp yıkmaz.,

Cana, kin güdüp (Gizli düşmanlık edip) de hacamat (Hafif yaralama) etmez bizi.

Canım (Yaşam, hayat) da doymaz sana, gönlüm (Kalbimde oluşan duyguların kaynağı) de.,

Canım da usanmaz senden, gönlüm de.,

Hiç kimseye gözden-gönülden usanç (Bıkkınlık) gelmez, kötülük (Zarar verecek davranışveya söz) değmez (Temas etmez).

***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
***

Neler öğrendik;

1. Mevlana Hazretleri kendisine sevgiyle bağlanmış sevgi, dostluk bağlılığını devam ettirenlerin ölmeden önce kıtamette başına gelecekleri gösterip yaşatarak öğrettiğini, kıyamette sağ ve esenlik içinde kalma yolunu sağladığını öğrendik.

2. Mevlana Hazretleri ile birlikte aşk ordusunun geldiğini, inançsızlığın yok edildiğini, gösterişsiz yaşayışın kınanmayacak duruma getirdiğini öğrendik.

3. Aşk yolunda duyguları, canımızı, bedenimizi yok saymamız, öğrendiklerimizi, beğendiklerimizi silip atmak için düşüce yolunu sonlandırıp kendimizi sıfırlamamız kendimizden geçmemiz gerektiğini öğrendik.

4. İnsan ruhuna Allah'ı sevdiren, Allah nuru saçan kişinin sözlerinin sarhoşluğuyla tümden kendimizden geçmemiz, dünya bağlarından kurtulmak gerektiğini Mevlana Hazretlerinin yapıp bize öğütlediğini öğrendik.

5. Allah'ı sevdiren, Allah nuru saçan kişinin verdiği sarhoşlukla uçmaya başlayan kişinin şükür etmekten ve iyilik bilmezlik halinden de kurtulacağını öğrendik.

6. Kendi kendini ulu sayanın peygamber bile olsa uygun olmayacağını, ululanma yolunu kesmemiz gerektiğini öğrendik.

7. Mevlana Hazretleri gizli âleme gidip gelince aşk ordusu ile geldiğini, kendini bey sananları bu yükten kurtardığını öğrendik.

8. Yokluk 'alemeine gidip gelenin bahçesini bostanını kaybetse bile ölümsüzlüğü kazanacağını öğrendik.

9. Allah katında soylu, ulu, büyük olanın yüzünü seyretmenin aşktaki doğa üstü iş olduğunu öğrendik.

10. Aşk can yakmayacağını, yaralanmaya sebep olmayacağını, düşmanlık üretmeyeceğini öğrendik.

*

İşte böyle yaren;

Mevlana Hazretlerinin görünmezlik âlemine gidip oradan aşkı getirdiğini, aşkın yaşamda doyulmayacak, duyguların en güzel ilerleyişini sağladığını, gösterip öğrettiğini, usanılmayacak davranış biçimi olan aşktan kötülük ve bıkkınlık gelmeyeceğini öğrendik, anladık.
*
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5440 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5440. Bir sabah, deve süren, mavallar (Yalan, uydurma sözler) okudu, aşkınızla sürdü bizi de katınıza geldik.,

Yanınızda ceylan kasteddi (Demek istedi) bize;

Fakat aldırış etmedik biz.

Eşiğinizde (Başlangıç yerinde) utangaç güzellerle buluştuk.,

O güzel kızlarla aşk oyununa giriştik;

Onlar cilvelerle tutsak ettiler bizi, biz de tutsak ettik onları.

Kınayan, aşkınıza düştüğümüzü gördü de bir gün öğüt verecek oldu; Aşkınızdan geçirmek, havanıza düşüp perişan olacağımızı anlatıp korkutmak istedi bizi;

Duyduk sözlerini ve isyan ettik.

Siz anlamlar gözlerinde dolunaylarsınız;

Öyle gördük sizi.,

Öyle gördük de (Kuvvetli) ışığınızda, yıldızlar gibi gizlendik görünmez olduk;

Fakat sizinle de yolumuzu bulduk.

Dolun-Ay güzelimiz, bir hatip gibi bayram günü İmam oldu bize.,

O dolun-Ay'ın çevresinde arındık (Temizlendik, katışıksız duruma geldik), seçildik, namazda ona uyduk biz.

Bir Yusuf'un (Peygamberin) güzelliği karşısında kendimizden geçtik;

Sonra aklımız başımıza geldi de bir de baktık ki kan gibi şarapla (Tanrı şarabıyla) dolu kadehler, ellerimizde.

Burunsuz kokladık, akılsız anladık;

Ağızsız-dudaksız güldük, gözsüz ağladık.

Onunla (Şems Hazretleri ile) buluştuğumuz zamanı Tanrı ışıklatsın;

Sevgiliye kavuştuğumuz yeri Tanrı suvarsın (Sulasın)

Tam kıvamında olan, gereği gibi sarhoş eden şarabı (Haram olmayan Tanrı şarabını) içtik.,

Otururken, kalkarken hem göründük, hem gizlendik.

Ululuk dallarını silktik;

Kendinden geçiş hurmalarını düşürdük, yerlere saçtık.,

Sarhoştuk da bu işe koyulduk, onları devşirdik.

                          ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                           ***

Neler öğrendik;

1. Uykudan uyanıp Tanrısal aşk kapısından girenin aydınlıkta görüp bilen olacağını, tereddütsüz inançlar kazanacağını, bu yoldan döndürmek için yalanlar ve uydurmalara aldırış etmeden yola devam etmek gerektiğini öğrendik.

2. Tanrısal aşkta önce güzellerle aşk oyunu oynanacağını, esir olunacağını, esir edecek duruma gelineceğini, sevmenin öze bağlanmanın öğretileceğini öğrendik

3. Bu yolda olanları Tanrısal aşktan vazgeçirmek için kınamanın ve perişan olacağına inandırmaya çalışılarak korkutulmak isteneceğini öğrendik.

4. Tanrısal aşk yolculuğuna girenlerin anlamlar yüklü gözleri göreceklerini, kuvvetli ışığıyla aşıkların görünmez olacağını , yollarını kaybetmeyeceklerini öğrendik.

5. Tanrı dostlarının güzellikleri karşısında aşkın sarhoşluk boyutuna geçeceğini, aklın da üstünde bir anlayışa kavuşulacağını öğrendik.

6. Aşığın burunsuz koku duyacak, akılsız anlayacak, ağızsız dilsiz konuşacağını, kulaksız duyacağını öğrendik.

7. Şems Hazretlerini şereflendirdiği yeri Allah'ın kıymetli duruma getirdiğini, ışıkla donattığını, cennette ikram edeceği gereği gibi sarhoş eden helal şarabı ikram ettiğini Mevlana Hazretlerinden öğrendik.

                                  *
İşte böyle yaren;
Allah'ın dostu ile otururken insanın kendinden geçiren sözler söylenip dinlenildiğini, bu işleri yapan işlere yönelindiğini öğrendik, anladık.
                         *
RAVLİ