DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5430 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5430. Gönüllerimizle (Kalpte oluşan duygularımızın kanağıyla) alt-üst olduk onlara;

Ayıplarıyle (Kusur ve eksiklikleriyle) bildik, anladık onları.

Tanrı suvarsın (Sulasın) göz ucuyla bize bakan güzelleri.

Üstünlüğe eriştik;

Erişmeseydik yıkılırdık, yok olur-giderdik..

Konakladık, oturduk;

Kaçtık, gittik;

Derken bir de gördük ki ulaşıvermişler bize.

Tanrı gazebinden (Öfkesinden, kızgınlığından, hiddetinden) çekinmeseydim bir göz ucuyla bize baksalar yeni baştan yaratırlar mı, yaratırlar bizi derdim.

Gönülleri yurt edinen güneşlere (Allah dostlarına) ulaşmaya çalış.,

Onlar, kaselerle suvardı (Suladı), rızıklandırdı, doyurdu bizi.

Tanrı yardımı, beden perdesini yırttı da meş'aleleri (Aydınlatıcı kişileri) gör diye yer yüzüne meş'aleler (Aydınlatıcı insanlar) gönderdi.

Ne diye ışığı inkar (Yaptığını, söylediğini, tanık olduğunu saklar, gizler, kabul etmez, tanımazlık) edersin, ışık yoktur dersin?

Yoksa anadan doğma kör müsün sen?

Işıktan, ta temelden uzaksan kalk-git şu meş'alelerin yanından.

A akıl (Düşünme, anlama ve kavrama gücü), ne vaktedek aklın başında kalacak?

Ne vaktedek bir bekar evine benzeyen Ay yurdunu, bu çeşit meş'aleleri (Aydınlatıcı insanları) örtüp duracaksın?

Dünyanın savaşına bak, can ordusunu seyret.,

Erlikle şu meş’alecikleri (Aydınlatıcı insanlar) nasıl da tutuşturdular, yaktılar.

Uykudan uyanırsan, bu kapıdan girersen gerçekten de meş'aleleri (Aydınlatıcı insanları) görür, bilirsin sen.

Dinle gönül (Kalpte oluşan duyguların kaynağı), Salah'ını (Düzelme, iyileşme, iyilik) o gözle bir görürsen and olsun Tanrı'ya, hem Ruh'ul-Emin (Cebrail, Tanrı'ya manen en yakın, derece bakımından en yüce) kesilirsin, hem meş'alelere (Aydınlatıcı insanlara) emin (Güvenilen) olursun.

                                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                                   ***

Neler öğrendik;

1. Allah dostlarını kalpten severek, kusur ve eksikleriyle kabul edip bilmemiz, kabul etmemiz sonra da bizi aydınlatmasını, güzellikler kazandırmasını sabırla önerdiği yolu izlememiz gerektiğini öğrendik.

2. Kişinin kendi kendine üstünlüğe erişemeyeceğini, üstünlüğe erişmek için Allah dostunun öğretisiyle yıkılmadan, yok olup gitmeden hedefe ulaşılacağını, bu uğraşıda kaçıp gitsek bile bizi bırakmayacaklarını, olgunluğa ulaştıracaklarını öğrendik.

3. Allah dostlarının bir bakışıyla bile büyük değişmeler yapabildiklerini, adeta Allah'ın izniyle yeniden yapılandıracaklarını Mevlana Hazretlerinden öğrendik.

4. Gönüllerde yaşayan, yurt edinen Allah dostlarına ulaşmaya çalışmamız onlardan beslenip gelişmemiz gerektiğini öğrendik.

5. Bedenimizin ışığı perdelediği için bu perdeleri yırtacak aydınlatıcı insanları Allah'ın gönderdiğini öğrendik.

6. Işık veren insanı yok sayan kişinin anadan doğma kör olduğunu, ışık ve temel bilgiden yoksun olanın toplulukta yer edemeyeceğini öğrendik.

7. Aklımız benliğinin etkisi ile aydınlatıcı insanların üstünü örterek ışık vermelerine engel olmaya çalışacağını öğrendik.

8. Dünyadaki savaşlarda can ordusunun başarılarını seyretmemiz, aydınlatan Allah dostlarının etkisini görmemiz gerektiğini öğrendik.

                                          *
İşte böyle yaren;
Kalpte oluşan duyguların kaynağıyla kendini düzeltme, iyileştirme ve iyilik yapan hale getirmek için Aydınlatıcı Allah dostunun ışığıyla yetişmek gerektiğini, böyle yetişen kişinin Allah'a yakın, emin, derece bakımından yüce kişi olacağını öğrendik, anladık.
                              *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5420 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5420. Sen o gölgeye (Koruyana, kollayana) baş koy (Saygıyla yönel) ki ağacı yeşertir.,

Bütün eminliklerin (Sakıncasız, emniyetli, tehlikesiz), bütün kurtuluşların akıp geçtiği yer orasıdır.

A kardeş, yıldız gibi karanlık geceyi del de geç.,

Çünkü gizli sevgilinin yurdunu gece aramak gerek.

Görüş (Göz yardımıyla bir şeyin varlığını algılamak, seçmek, anlamak, kavramak, sezmek yeteneği) bağışlayana bak, kadehini (Vücudunu) onun şarabıyla (Değerlerli dedikleriyle) doldur.,

Sen, o devre (Dünyaya gelme ve tekrar geldiği yere dönme, şimdiki zaman içinde yaşanılan bütün zamana) bak:

Ne yapacaksın zamanın devrini (Tutum ve davranışlarını)?

Bakış okunu (Çok dikkatli) at-gitsin;

Eseri, yaradanına ver-gitsin..

Yaya benzeyen bedeni, bakış okuna uymuş bil.

Düşman, eline düşerse lütuf (Önem verilen, sayılan birinden gelen iyilik ve yardım), kerem (Soyluluk, ululuk, büyüklük), senin ellerini bağlar..

Tam inanç, sana av oldu mu, artık o zan (Şüpheden, yanlış ve yersiz düşüncenin) ağını (Tuzağını) parala (Parçala)-gitsin.

Tanrıya doğru koştun mu, güneş gibi parlarsın.,

Öylesine bir kâr (Kazanç) buldun mu ne yapacaksın kârı (Kazancı), ne edeceksin ziyanı?

Hele a erik gibi ekşi kişi, "Gelin" (Âli İmran 61, 167; Maide 104; Münafıkun 5) sesini duy.,

Ölümsüz Ay, çağrı için ağzını açtı.

Şu başlangıca dudağımı yumdum, geri kalanım ondan ara.,

Çünkü Fatiha okuyanın ağzını incilerle (Şekli değişmeyen çok değerli sözlerle) doldurur o.

Ben, ancak beni gerçekleyen erlerin başlarına and içerim;

Ben, ancak bize aşık olan alımlı güzele aşık olurum.

Onlar bizi severler, sonra biz onları severiz;

Onlar bize gelirler, sonra biz onlara geliriz.,

Onlar bize üstündür;

Fakat neden üstün olurlar, neyle geçerler bizi?

Gözlerimi açtık, sadakalar devşirdik (Karşılık beklemeden ihtiyaç sahiplerine verilenleri topladık);

Mallar çaldık ama bir de baktık ki onlar bizi çalmış-gitmiş.

                                      ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                                     ***

Neler öğrendik;

1. Bizi koruyan, kollayan, gözeten Allah dostuna çok saygı dutmamız, onun önerdiklerini yapmamız, böylece gelişme yolunda güzelleşmemiz gerektiğini öğrendik.

2. Allah dostunun korumasındaolanın eminlik içinde güvensizlikten kurtulacağını öğrendik.

3. Karanlık gecenin bilinmezliklerinden, görünmezliklerinden kurtulmak için ışık kaynağı Allah dostunu bulup karanlıktan çıkarak gizli sevgiliyi bulmak gerektiğini öğrendik.

4. Her bakan gözün görmesi ile görüş sahibinin bakmasının algısının, yargısının, anlamasının, kavramasının, sezgilerinin farklı olacağını öğrendik.

5. İyilik eden bağışlayanı bakıp onun öğretisiyle bütün vücudumuzu doldurmamız, zamanın baskılarına, oyalamalarına kendimizi kaptırmadan zamanın esiri olmaktan kurtulmamız gerektiğini öğrendik.

6. Kişisel bakışımızı atıp Allah dostlarının bakışını kazanmamız, tüm eserlerin Allah'tan olduğu gerçeğini kabul etmemiz gerektiğini öğrendik.

7. Beklenen iyilik ve yardım gelmediği veya geçiktiği zaman yanlış ve yersiz düşüncelerin tuzağına düşmemek gerektiğini öğrendik.

8. Allah'a doğru koşup gidenin kazanç ve zarar sevincine veya üzüntüsüne düşmeyeceğini, güneş gibi parlayacağını öğrendik. öğrendik.

9. Allah'ın davetinin sesini Kur'an'ı Kerimden Peygamber efendimizin sesinden duymamız, Allah dostlarının ölümsüzlüğe çağrısını bilmemiz gerektiğini öğrendik.

10. Fatiha suresini okuyanın ağzının değerli sözlerle dolu olacağını öğrendik.

11. Mevlana Hazretleri kendisini seven, sayan, onun hakikatini bilen ve bağlanan kişileri sevdiğini, kendisine aşık olan güzele de aşık olacağını öğrendik.

12. Mevlana Hazretlerini sevenleri hazretin de sevdiğini, ziyaretine gelenlere de karşılık verdiğini, bu davranışları üstün tuttuğunu öğrendik.

                                    *
İşte böyle yaren;
Mevlana Hazretlerinin topladıklarını, aşırdıklarını ihtiyaç duyanlara verdiğini, ihtiyaç sahiplerinin kendisini aşırmış olarak gördüğünü öğrendik, anladık.
                         *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5410 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5410. Sabah yıldızı (Venüs)(Güzel yüzüyle, yumuşaklığıyla ve sevimliliğiyle, incelik ve zerafetiyle, neşeli ve istekli, güzel huylu kendini gösterip) , bu benimdir, bil der bir kadeh doldurdu;

O kadeh uykumuzu dağıttı.,

Temel atılacak yer, dümdüz şükür (Tanrı' nın yaptığı iyiliğe karşı kendini borçlu saymayı dile getirme) yeridir, biz de yapımızı oraya kurduk.

Utangaç (Topluluk içinde gereken güven ve cesareti kendinde bulamayan) kadınlar, güzelim yerler gördük.,

O güzeller, sanki karanlıklarda yanan, parıl-parıl parlayan ışıklardı;

Aklımız başımızdan gitti, aşka tutulduk artık.

O güzel kadınlara baktık da şükrettik, sarhoş (Memnuniyetin çokluğundan kendimizden geçmiş) olduk;

Sarhoşlukla ağlamaya koyulduk;

Gözyaşı katreleri (Damlaları), yeter bir sus oldu bize.

Zengin olduk da geri döndük;

Yurt edinilecek yere konduk;

Kötülükte bulunanları yargıladık;

Tanık olduk, and içtik.

Yayı, zırhı, kılıcı kadınlara satmayın.,

Silah, kılıç vuranlardan başkasına yaraşmaz.

Görünüşe kul (Sevgiyle bağlanmış) olan, Tanrı’nın aşk kemerini ne yapacak?

Yoksul kadın, kalkanı, ağır gürzü ne edecek?

Bel yoksa kemer nereye kuşanılacak.,

Taş taşımaktan, kaya çekmekten beli kırılmış-gitmiş onun.

Altın, gümüş. inci, mücevher, aldatıcı taş değil de ne?

Taş taşımaktan canını eşeğe döndürmüş o.

İki-üç ahmakla (Aklını gereği gibi kullanamayanla) oturup durma da böyle bir yoldan kalma.,

Can huylarını (Davranış ve alışkanlık durumunu) da Tanrı erlerinden ara, dünya huylarını da.

Tecelliden (Allah'ı insanlarda ve doğada görmesinden) sarhoş olan göze bak.,

Gerçeklik incisini (Şekli değişmeyen mücevher) de o gözde görürsün, apacık görüş ışığını da o gözde bulursun.

                               ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                               ***

Neler öğrendik;

1. Görünmez alemden gelen aşkla görünür âlemdeki güzelleri görmeye başlanacağını, en güzeline aşık olunacağını öğrendik.

2. Allah'tan gelen güzelliğe şükretmek için göğe çıkıp yerleşmemiz, orayı kendimize yurt edinmemiz gerektiğini öğrendik.

3. Mevlana Hazretlerinin çok güzel kadınlar gördüğünü, Allah'ın güzel sanatına şükredip kendinden geçtiğini, karanlıkta bile ışıldayan güzelleri görüp aşık olduğunu öğrendik.

4. Mevlana Hazretleri zengin olduğunu, bu yoldan gitmekten vazgeçip bulunduğu yere yerleştiğini, kötülükte bulunanları yargılayıp gereğini yaptığını öğrendik.

5. Her işi ustasına verilmesi gerektiğini, kılıcı kılıç kullanana vermek gerektiğini öğrendik.

6. Görünüşe sevgiyle bağlananların Allah yolunda hizmet kemerini kuşanmayacaklarını, dünya yüküyle bellerinin kırılacağını öğrendik.

7. Altın, gümüş, değerli taşların aldatıcı taşlar olduğunu, yaşamını buna harcayanın bu yükü eşek gibi taşımakla geçireceklerini öğrendik.

8. Dünyaya kendini bağlamış aklını doğru kullanmayanla dost olup kalanın yoldan kalacağını, Tanrı erlerinin yaradılış ve ruh özelliklerini öğrenmeden, anlamadan, yaşamadan öylece kalacağını öğrendik.

                             *
İşte böyle yaren;
Allah'ın kendini insanlarda ve doğada gösterdiğini, bunu gören göz sahibinin Tanrısal sarhoşluk içine girdiğini, bunların ışığının değişmeyen gerçekliği görecek göz ve ışık sahip olmayı öğrettiklerini, değişmeyen gerçeği buldurduklarını öğrendik, anladık.
                        *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5400 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5400. Birlik silahıyla yolumuzu sen kestin;

Bütün varımı-yoğumu tümden sen aldın..

Bac (Vergi) alıcıya ne vereyim şimdi?

Parıl-parıl parlayan Ay'ın yalımlariyle (Alevleriyle). büklüm-büklüm saçların kıvrımlarıyla gönlüm (Kalbimde oluşan duygularımın kaynağı) hafifledi, yürüdü-gitti;

Sun o ağır sağrağı (İçi Tanrı şarabı dolu kadehi ikram et) a benim canım.

Belaya (Başına gelen zorluklara, sıkıntılara), zahmete (Güçlüğe) bakma;

Aşka sevgiye bak.,

Cevri-cefayı (Üzgünlüğü, yasaya veya vicdana aykırı olarak kötülüğe uğramayı) görme;

Yüzlerce görüp gözeteni gör.

Gama (Üzüntüye) lütuf (Önem verilen, sayılan birinden gelen iyilik ve yardım) adını tak;

Gamdan, dertten (Üzüntülere, hastalıklara, ağrılara, sorunlara) neşelen;

Kurtuluşu, eminliği şu korkudan iste..

Kurtuluş (Bağımsızlık) dile, eminlik (İnanmayı, güvenmeyi) iste;

Bir bucağa çekilip oturanları seç..

Ağzın yolunu (Sözlerle tarif edilen yolu) gözle, gizlice söylenenleri duy-işit, ağız yolunu açmaya (Sözle cevap vermeye) kalkışma.

Baht (Gelecekteki olayları kaçınılmaz bir biçimde belirleyen ilahi iradenin insan ve toplum için çizdiği yaşayış biçimi, kader, talih) yardım etti de sevgili geldi, kondu yurdumuza.,

Aşk da bizimle beraber yerleşti oraya;

Yerleştik, yurt edindik artık orasını.

Aklımız (Düşünme, anlama ve kavrama gücü) başımızdayken geçen zaman, pişmanlık (Yaptığın bir işin yanlış ve uygunsuz sonuç verdiğini anlayarak üzülmenin) zamanıdır;

Sarhoşluksa ululuktur, yüceliktir.,

Aşkın tehlikesi esenliktir (Sağlık, afiyet, sıhhat, her türlü korku, tasa ve tehlikeden uzak, güvende olma, kurtuluş);

Aşka düştük, sınandık, yok olduk-gitti.

Aşk suvardı (Suladı), derken tutsak etti bizi.,

Aşk otladı, yedi, bitirdi bizi.

Gayb aleminden geldi de çağırdı bizi;

Biz de koştuk, geldik ona.

Onu (Aşkı) bir eş-dost, bir yol-iz bulduk;

Şarabımız aşk oldu, aşk bizi suvardı (Suladı), biz de su olduk ona;

İçti bizi aşk.

Zevkin, neşenin sözünü tuttu, gizli alemden birteviye (Sürekli olarak) lütuflara (Sayılan değer ve önem verilen birinden gelen iyilik, yardıma) erdik (Kavuştuk).,

Sözünden dönmedi, vefada (Sevgiyi sürmede, sevgi dostluk bağlılığında) bulundu, biz de ona vefalarda bulunduk.

                                   ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                                   ***

Neler öğrendik;

1. Aşkın bir olmayı istediğinden diğer bütün yolları kestiğini, var-yok her şeyi alacağını, dünyalık vergi isteyene verecek bir şey bırakmayacağını öğrendik.

2. Mevlana Hazretlerinin kalbinde oluşan duygu kaynağının Şems Hazretlerini görünce alev-alev yanmaya başladığını, sözleriyle ilahi sarhoşluk verdiğini öğrendik.

3. Aşka yönelen kişinin zorluklarla, sıkıntılarla karşılaşacağını ancak güçlüğünü çekmeyeceğini öğrendik.

4. Başımıza gelen üzgünlüğün, yasaya ve vicdana aykırı kötülüğe uğramayı görmezlikten gelip, bu durumumuzu görüp gözeten yüzlerce Allah dostlarını görmek gerektiğini öğrendik.

5. Dünya yaşamında başımıza gelen üzüntüleri Allah dostundan gelen iyilik ve yardım saymamız, çünkü yardıma ihtiyaç olana yardım edildiğini bilerek neşelenmemiz gerektiğini öğrendik.

6. İsteğimizin özgürlük ve eminlik istememiz, böyle bir kazanmışların yanında oturanları seçmemiz gerektiğini öğrendik.

7. Özgürlük ve eminlik sözlerini gözleyerek ve gizlice söylenmek istenen duymaya çalışmak, bu konuda cevap vermeye çalışmanın uygun olmadığını öğrendik.

8. Özgürlük ve eminlik yurdu olan aşkın insanın kaderini değiştireceğini, Mevlana Hazretleri ve onu takip edenlerin yurdu olduğunu öğrendik.

9. İlahi sarhoşlukla aklımızın başımızdan bütün üzüntüleri alıp götürdüğünü öğrendik.

10. Aşka düşenin sınanacağını, çeşitli imtihanlardan geçirileceğini, böylece yok olup esenliğe kavuşulacağını öğrendik.

11. Aşkın görünmez âlemden gelip uygun olanı çağırdığını, bizimde bu çağrıya koşarak gitmemiz gerektiğini öğrendik.

12. İçeceği aşk olanın aşkın suladığını, sonra aşkın bizi içerek içine aldığını öğrendik.

                                         *
İşte böyle yaren;
Zevkin, neşenin kaynağının gizli âlemden aşıklara iyilik ve yardım olarak indiğini, sevgi ve bağlılıkta bulunduğunu, aşıkların da aynı sevgi ve bağlılığını sürdürmede olduklarını öğrendik, anladık.
                              *
RAVLİ