DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5330 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5330. (Kılıç) Çeker ama başını alıp gitmediğini görünce adama, ermişsin (Olgunlaşmış), güzelmişsin, benim harcımmışsın (Alınabilecek, kullanılabilecek, işe yarayan, her yere uygun) der.

Der ki:

Ben senim;

Sen değilsem bile gece-gündüz dostunum;

Düpedüz babanım, ananım, hısımınım senin.

Seninle ben sensiz-bensiz bir araya gelsek, tek olsak, bir olsak ne olur?

Biz bir olalım da kör olsun biri iki görenin gözü.

Aşkın yüzüne bak da huy bakımından da er ol.,

Soğuk soluklarla düşüp kalkma;

Buz kesersin, soğuk olursun yoksa.

Aşkın yüzünden de bakıştan, görüşten başka bir şey dileme..

İş, aşkla dertdeş (Aynı duygu yoğunluğunda) olmandadır.

Kerpiç gibi oldukça havalanamazsın, uçamazsm;

Fakat kırılır, yuvarlanır, zerre haline gelirsen havalanırsın, uçarsın.

Sen, kendi kendini kırmazsan seni yoğurup yapan kırar-döker..

Fakat ölüm kırarsa seni, nasıl olur da tek bir inci haline gelirsin?

Yaprak sarardı mı, ıslak kök gene yeşertir onu...

Aşk yüzünden sararıp solarsan ne diye yeşermeden ümidin kesiliyor?

Var-yürü ey aşk, güzellere şahne (Bekçi) oldun olalı tövbenin de boynunu vurmuşsun, tövbe edenlerin de.

Böyle bir yıldırımsın (Çok hızlı elektrik boşalması yapasın), nasıl söz edilebilir sana?

Tüm kavgasın, savaşsın;

Nasıl eş dost olunur şerrinle (Kötülüğünle, fenelığınla)?

                                ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                                ***

Neler öğrendik;

1. Allah dostunun imtihan için onca eziyetine, tehditlerine karşılık olarak çekip gitmediğin zaman, hazretin bu işe uygun olduğuna karar vereceğini öğrendik.

2. Kabul edilişle ben-sen mesefase ortadan kalkacağını, aileden biri gibi davranılacağını öğrendik.

3. Mevlana Hazretleriyle sen-ben olmadan bir araya gelmekle biz olarak biri bir olarak göreceğimizi, biri iki görmekten kurtulacağımızı öğrendik.

4. Allah dostu ile Aşkla duygu yoğunluğunu aynı duruma getirmeye çalışmak gerektiğini öğrendik.

5. Allah dostuna karşı kişinin eski kimlik ve kişilik ile eskiden edindiği bilgileri yok sayması, yeniden şekil almak için kendini hazırlaması gerektiğini öğrendik.

6. Kişide aşk olduğu zaman düşse, parçalansa, ufalansa bile bir fidan gibi tekrar yeşereceğini, ayağa kalkacağını, meyve vereceğini öğrendik.

                                  *
İşte böyle yaren;
Aşkın çok çabuk, hızlı ve kuvvetli olarak ne yapacaksa yapacağını, hiç kimsenin buna alet olamayacağını öğrendik, anladık.
                        *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5320 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5320. Bu gece benimle kalır da eve gitmezsem ya Tanrı arslanı Ali olursun, yahut da Alevi kesilirsin (Ali yolunda olanlardan olursun).

Soluğumla yavaş-yavaş, azar-azar deliliğe-divaneliğe doğru yol alırsın da akıldan (İsteklerin akla yaptığı zorlayıcı baskısından) kurtulursun;

Ansızın deli-divane olur-gidersin.

Kocaldın, ihtiyar oldun.,

Kaç şu ihtiyar akıldan da ilkbaharın, yepyeni güller versin,

gül bahçeleri belirtsin.

Bir hayale kapılır da bana gelirsin;

Bir hayale kapılır da kalkar gidersin.,.

Bu ne rezillik, bu ne ayıp şey, bu ne kuvvetli bağ.

Ondan da beteri var:

Altına yol verirler, gelir-çatar sana;

Fakat yanlıştır;

Çünkü bir arpa kadar altına bile değmezsin;

Gene o arpa tanesisin sen.

Çavuş, elbette koşar, kır at da onunla koşar.,

Fakat dur bakalım:

Senin olgunluğun, boş yere koşmada değil ki.

Bir şey elde etmek için koş da ölüm korkusundan koşma.,

A benim canım.

Kâbe'ye varmak için koş.

Bedevinin korkusundan koşma.

Geceleri seher çağınadek benimle bulun da gecenin birinde Ay doğuversln..

Doğsun da yoldan da kurtul, kötü yoldaştan da.

Uzaktan herkes görür Ay’ın yüzünü;

Fakat ne mutlu o kişiye ki Ay'ın koltuğundakini rehin alsın.

Ay da başlangıçta, buradan çekilip gitmezsen başını keserim diye güneş gibi boyuna kılıç çeker.

                         ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                         ***

Neler öğrendik;

1. Mevlana Hazretleri ile beraber kalma düşüncesi ile uyumaz güneş doğana kadar kalanın Hazreti Ali soyunun ve yolunun özelliklerini alacağını öğrendik.

2. Hazreti Alinin yolunun insanı yavaş-yavaş aşırı derece ilgi duyarak yol çılgın bir hale gelip aklının zorlayıcı baskılarından kendini kurtaracağını öğrendik.

3. Asırlardır kullanılan aklın insana mutluluk vermediğini, ilkbahar gibi güller açtıracak yeni bir akıl alıp kullanmak gerektiğini öğrendik.

4. Mevlana Hazretlerinin hayaline kapılanın hazretin yanına gideceğini, kuvvetli bir bağ ile bağlanması gerektiğini, onunla iken başka bir hayale kapılıp gidenin rezillikle, ayıplanmayla karşılaşacağını öğrendik.

5. Hazreti Mevlanaya bağlanıp altın kazanmaya doğru yolunu değiştirenin bir arpa tanesi kadar değerinin kalmayacağını öğrendik.

6. Hazreti Mevlanın yolunda koşanların olgun kişi olsalar bile boş koşu olmadığını göreceklerini öğrendik.

7. Mevlana Hazretlerinin yolunda ve koşusunda elbette bir şeyler elde edileceğini, ölüm korkusundan bu koşuda olmamak gerektiğini öğrendik.

8. Geceleri sabahın güneş doğmadan önceki zamana kadar beklemekten kötü yoldan da kötü yol arkadaşından kurtulacağını öğrendik.

9. Gökteki Ay'ı herkesin gördüğünü, yerdeki Ay'ı görenin, yakınlaşanın mutlu bir iş yaptığını öğrendik.

                                          *
İşte böyle yaren;
Yerdeki Ay gibi karanlıkta kalanların yolunu aydınlatan, karmakarışık problemlerin içinden çıkamayanlara yardım eden Allah dostunun kendisine kolayca yaklaştırmayacağını, tehditlerde bulunacağını öğrendik, anladık.
                                *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5310 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5310. Kaçıp giden gönlü (Kalpte oluşan duyguların kaynağını) geri getirmenin;

Akılları, güvercin yavruları gibi sürüp, uçurmanın çağı geldi-çattı.

Yıkılıp gitmiş sarhoşların halkasında nükteler söylemedesin.,

Evet, yıkık yerde definenin parlaması hoştur.

Coşup köpüren şarabı (Tanrı şarabını) döndür (Elden ele vererek dağıt), sun şu yanıp yakılanlara.,

O kalyayı (Sadeyağ ile pişirilen bir tür kanak veya patlıcan yemeğini), o boraniyi (Pirinçli, yumurtalı, yoğurtlu ıspanak ve başka sebze yemeği) da hamların (Olgunlaşmamışların) önüne koy.

Dudakların, değil mi ki kolayca söz söylüyor;

Ne oldum, sen söyle.,

Ne bileyim ne olduğumu, ne hale girdiğimi ben.

Şu şarabı (Tanrı şarabını) içip elden çıkman daha iyi...

Nereye gidersen, gönlün hoş, kendin sarhoş gidersin.

Dönen gökyüzü, senin yüzünden döner;

Çünkü onun suyu sensin...

Gökyüzünde Ay'sın sen;

Alçaktan gidersen ne zararı var.

Balıksın ama deniz, öylesine sarhoş ki oltaya tutulup gitsen o da ardından gider senin.

Bütün padişahların sadakaları yoğa-yoksula gider.,

Fakat sen, vara yüz tuttun mu, onlar da vara yönelirler, vara giderler.

Şu iki-üç ayağı bağlıya uymuş, ağır-aksak gidiyorsun ama şu up-uzun yolda tez yürür, gidersin, herkesi geçersin sen.

Ölümsüz bir zevk kazanmayı Tebriz'li Şems'ten öğren de cennetlerin bulunduğu o zevk, o işret (Tanrı sözleriyle sarhoş olmuşların) meclisine var-git.

                                      ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                                      ***

Neler öğrendik;

1. Duygularımızı vücudumuza, aklımıza başımıza alma zamanının geldiğini öğrendik.

2. Şems Hazretlerinin Tanrı aşıklarına sözler söyleyip kendisini göstermesinin çok güzel olacağını öğrendik.

3. İnsanı sarhoş edecek sözlerin söylenmesi, kulaktan kulağa yayılmasının hoş bir davranış olduğunu öğrendik.

4. Ham kişilerin değerli sözler dinlemek yerine yemek yemeyi tercih ettiklerini öğrendik.

5. Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinden kendisini değerlendirmesini istediğini öğrendik.

6. Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinden yücelerden aşağıya inip yoksul aşıklara bağışlarda bulunmasını istediğini öğrendik.

7. Dünya bağlarıyla bağlanmış kişinin bu uzun yolda hızla gidemeyeceğini, Şems Hazretlerine bağlanın hızla yol alacağını öğrendik.

                                *
İşte böyle yaren;
Yok olmayacak bir zevk kazanmamızı Şems Hazretlerinden öğrenip cennetlerin bulunduğu zevk, insan eli değmemiş içkinin sunulduğu dostlar toplantısı olan yere gitmek gerektiğini öğrendik, anladık.
                             *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 5300 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

5300. Parıl-parıl parlayıp her yanı ışıtan Ay'a yüzünden bir yalım (Alev) vursa Ay, büyür de büyür, gökyüzüne sığmaz olur.

Ay, Zühre'ye (Venüs yıldızına) der ki;

Benim sarhoş olduğum şaraptan sen de bir içseydin sarhoş

olurdun da darmadağın (Karışık) mızraplar vururdun.

Ay'dan balığadek bütün varlık, can sakisinden (İnsan ruhuna Allah'ı sevdiren, Allah nuru saçan kişi) sarhoş olmuş.,

Peşini al, ne diye gelecekten laf eder-durursun?

Kalk, bugün kutlu, mutlu, iyi bir gün.,

Hele bir de gözün, o kutlu yüzü görürse...

Doğanın başında külah, ayağında da halka var da bundan derdiyse şu halkaya bir külünk (Ucu sivri kazma) vurdun mu, ayağı kurtulur-gider.

Hele a Doğan, külahını çıkar, kanadını aç.,

Uçup o sonsuz devlete ulaşmanın çağı geldi;

Söz söyleme.

Şu söz söylemeyi Mansur gibi darağacına çek.,

Kadınlar gibi niceye dek pamuk yumağıyla oyalanıp duracaksın?

Herkese cansın ya;

Onun hakkıyçin, onun yüzü suyu hürmetine huyunu-suyunu

bildiğin o şaraptan bir kadeh sun.

Herkesi, her şeyi alt-üst et;

Ne at bırak, ne üst.,

Böylece de bugün şu meydanda senin bulunduğunu herkes bilsin.

Utanıp arlanmanın ta köküne dök o ateş gibi şarabı.,

Zati sarhoşların gönüllerini (Kalplerinde oluşan duyguların kaynağını), o gizli neşeyle, o gizli çalıp çağırmayla almış-gitmişsin.

                               ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                               ***

Neler öğrendik;

1. Şems Hazretlerinin ışığının, sözlerinin çok kuvvetli ve değerli işler yaptığını öğrendik.

2. Şems Hazretleri gibi bir Allah dostunu tanıyanın işlerini hemen yaptığını, peşin iş yapmaya başlayacağını, işini geleceğe bırakmayacağını, hayatını taksite bölmeyeceğini öğrendik.

3. Şems Hazretleri ile veya önerileriyle hareket etmek için dünya bağlarından kurtulmanın önemli ve gerekli olduğunu, bu suretle sonsuz devlete doğru uçmamız gerektiğini öğrendik.

4. Şems Hazretleri veya Mevlana Hazretleri ile beraber olma isteğinde olan kişinin oyalanma zamanı ve zemini olmadığını, Tanrı şarabının sarhoşluğu içinde hızlı hareket etmek gerektiğini öğrendik.

                                        *
İşte böyle yaren;
Şems Hazretleri kendini gösterdiği zaman kişide sarhoşluk oluştuğunu, gizli bir neşe ve gizli bir davet ile kişinin kalbinde oluşan duygularının kaynağından yola çıkılarak hazretin utanmanın, sıkılmanın olmadığı yere alıp götürdüğünü öğrendik, anladık.
                             *
RAVLİ