DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 3560 İNCİ BEYİT

 

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

3560. Gizli alemde sana aşıktır onlar;

Bir görsen gamlarına düşer (Tekrar görmek derdine düşer) de artık unutamazsın onları.

Susuz kişinin su özleyişinden ne haberi vardır tatlı suyun?

Alımlığa güzelliğe aldırış mı eder Yusuf’lar (Kendileri bu özelliklere sahiptir)?

Ağaçlara başbuğ selvi ayağını diremiş (Bir düşünceyi, bir davranışı sonuna kadarsürdürmek, kendi tutumundan şaşmamak);

Ne diye başı dönsün...

Düşüncenin canı seninle olduktan sonra düşünceye dalış da nedir?

O güzel sana el verirse elden çıkarsın (Kendini kaybedersin);

O perimiz (Cinlerin güzel dişisi) senin yolunu vursa uçarsın.

Güneşin yalımları (Alevleri) seni ısıtırsa seher yelinin (Güneş doğmadan önce başlayan rüzgâr) haberciliğine boş verirsin.

Mısır Yusuf’unun dudaklarından bir selam duysan şekerleşirsin, tümden şeker olur-gidersin.

Hepimiz de Mahmud (Sultan Mahmud) kesildik (Kölesine aşık olan, aşık olduğuna hizmet eden sultan olduk);

Geri kalanını sen söyle de özleyiş kadehini (Sevgiliyi görme, ona kavuşma isteğini, hasreti), durmadan sunsun (Versin).

Kötü düşünce hırsızını (Başkasının düşüncesini kendi düşüncesi gibi kullananı) zindana götürün...

Ellerini sımsıkı bağlayın da divana sürüyün (Toplantı yerine).

Akıl şahnesi (Bekçisi) hırsızlara hatlerini bildirmezse şahneyi (Bekçiye) de çeke-sürüye padişaha götürün.

Susuzları suya çağırın;

Duduları (Şeker yiyen kuşları), kerem edin (Büyüklük gösterin) de, şeker kamışlığına götürün.

                                         ***

DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİNHAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                                       ***

Neler öğrendik;

1. Aşk ustası Allah dostlarının aşk yoluna girenlere aşık olup onu yetiştirmek için her olanağı kullanıp hizmet ettiklerini, bu hizmetin açıkça hissedilir ve sonuçları itibariyle görünür olduğunu, aşk yolunda olan kişinin bu iyilikleri yapanı unutamayacağını öğrendik.

2. Tatlı suyun, susuz kalmış kişiyi özlediğini, bu özleyişten haberli olduğunu, kana-kana içine alması, içilmesi için kendinin yerini belli etmek için nem kokusu yaydığını öğrendik.

3. Kendisi güzel olanın başkasının güzelliği ile ilgilenmeyeceğini, önem vermeyeceğini öğrendik.

4. Düşüncenin gücü ve diriliği Allah dostunda olunca, ona bağlı olanların onun tesirinde kalacaklarını, onun gösterdiği yola gideceklerini öğrendik.

5. Aşk yolunda ilginç işler olduğunu, padişahın kölesine aşık olup hizmet edeceğini öğrendik.

6. Aşk sözlerini kendi sözü gibi kullananı yakalayıp hesaba çekmeyen bekçinin de hapsedilmesi gerektiğini öğrendik.

                                  *

İşte böyle yaren;

Allah dostlarının susuzları suya çağırdıklarını, büyüklüğünün gereği iyilik edrek tatlılığın bol olduğu alana götürmesi gerektiğini Mevlana Hazretlerinin istediğini öğrendik, anladık.

                                 *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 3550 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

3550. Şu beden toprağını taşıyan, çeken, can yelidir (Rüzgârıdır)...
Geceleyin can, bedenden ayrılınca beden, yıkılır-kalır.

Yel de geceleyin şu toprağı sevmez mi?
Aşk yelinin de benim şu toprağıma bir sevgisi var.

Gerçekten de yel durmaz, vefası yoktur (Sevgisi çabuk geçer)...
Fakat bu aşk, vefasızları bir uğurdan (İyi niteliği ile) vefa (Sevgiyi sürdüren, sevgi, dostluk bağlılığı) madeni (Çok değerli şeyleri kapsayan kaynak) haline getirir.

Arayıp istediğin huy (Karakteri), dilediğin hal (İstediğin tutum ve tavır), ululanır (Büyüklenip) da baş çeker (Yolunu değiştirir)...
Fakat aşk, bir solukta dilediğini verir sana;
Var olsun, yaşadıkça yaşasın.

İki (Madde ve mana) dünyanın da Melekut aleminde (İzzet, saltanat ve büyüklük anlamına gelir.Allah’ın mülkü,   hükümranlığı ve âlemdeki düzenlemesi anlamına gelir.
“Böylece biz, kesin iman edenlerden olması için İbrahim’e göklerin ve yerin melekûtunu gösteriyorduk.”(Yüce Allah Hz. İbrahim’e göklerdeki ve yerdeki hükümranlığını ve hükümranlığının azametini göstermiştir) aşkın yarlığı (Buyruğu, emri) var...
Fakat terci' vakti (Geri dönüp tekrarlama zamanı) geldi;
Onu anlatmama imkan yok şimdi.

İnsan, boyuna güzelleşmek (Soyluluk, ahlaki üstünlük, sakinlik, hoşa gitmek) hünerler (Beceri isteyen ustalık) elde etmek ister;
Derken aşk gelir;
Sarhoş eder (Kendinden geçirir) insanı, alt-üst eder-gider.

Taş gibi gönül (Kalptedi katı ve değersiz olan duyguları
aşkın), inci (Şekli değişmeyen mücevher) haline gelmek ister;
Derken aşk gelir, inci elde etmekten de vaz geçirir onu, incisizlikten de.

Hırs (Sonu gelmeyen istek, aşırı tutku), kerem (Soyluluk, ululuk, büyüklük, asalet) sahibi padişahların bile başlarına çorap örmek ister (Sonu belirsiz işlere karıştırmak kişiyi zorlayacağı şekilde mağdur etmek ister);
Fakat aşk küstahlarını (Saygısızlık, kabalık, terbiyesizlik) gördü mü, o da yola düşer, çekip gider.

Bu şehirde öylesine küstah (Saygısız, kaba, terbiyesiz) rintler (Gönül erleri) var ki gönülleri çalarlar;
Onları bir görsen bu halktan göz yumarsın.

Onlardan birinin sarhoş gözü, gönlünü (Kalbinde oluşan duygularının kaynağını) avlamak istedi mi, ne gönlünü korumaya bir çaren vardır, ne bir düzen (Hile) yapmaya gücün-kuvvetin.
                                      ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİNHAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                                      ***
Neler öğrendik;
1. Vücudumuzu ayakta tutan canımızın rüzgâr gibi gece çıkıp gidince vücudumuzun yıkılıp olduğu yerde kaldığını öğrendik.

2. Aşk rüzgârının Mevlana Hazretlerinin toprağına sevgisi olduğunu öğrendik.

3. Rüzgârın çabuk geçici olduğunu, aşkın bu rüzgârı iyi nitelikleri ile çok değerli şeyleri kapsayan kaynak haline getirdiğini, sevgiyi sürdüren, sevgi dostluk bağlılığı sağladığını öğrendik.

4. Arayıp istediğimiz kişilik ve karektere ulaşınca büyüklenme hastalığı yakalanacağımızı, bu durumun kişinin yolunu değiştirmesinesebep olduğunu öğrendik.

5. Aşkın uzun uğraşılar gerektirmeden bir solukta dilediğimizi verdiğini öğrendik.

6. Allah aşkın buyruğu Hazreti İbrahim’e gökteki ve yerdeki hükümranlığını ve hükümranlığının azametini gösterdiğini, yetki verdiğini öğrendik.

7. Aşkın insanı sarhoşlukla değiştireceğini, güzelleşmek, beceri isteğini yok edeceğini öğrendik.

8. Hırsın büyük kişilerin bile başını belaya soktuğunu, aşkın böyle kişilerden saygısıylık gördüğü zaman o kişiden uzaklaşıp gittiğini öğrendik.

9. Kendini kaba, saygısız, terbiyesiz gösteren Tanrı erlerinin uygun olan kişilerin gönüllerini çalıp olgunlaştırdıklarını öğrendik.
                              *
İşte böyle yaren;

Avcı bir Allah dostunun sarhoş gözü gönlümüzü avlamak istediği zaman duygu ve düşüncelerimizi korumaya çaresiz kalacağımızı, onun avı olmaktan başka çaremiz olmayacağını öğrendik, anladık.
*
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 3540 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

3540. Ben o kişi değil miyim ki dünya küpüne sığmam...
Dokuz kat gök bile benim köpüğüme, benim coşkunluğuma dayanamaz.

Ölü şarabı ne içiyorsun?
Hadi, gel, beni iç:
Şarabım ben...
Bir tulumum ki şarapla, sakıyle (İnsan ruhuna Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçanlarla) dolmuşum.

Bu. sana rızık olmazsa ben içerim, dostlar içer...
Artık ey arı-duru kardeşler, susun da gerçekleyin bu sözü.

Ne yazık...
Gece oldu, hepimiz ayrıldık birbirimizden, ne mutlu o kişiye ki geceleyin dostu, yoldaşı Tanrı olur.

Hepsi uyudu (Çevresindeki olayları fark etmeyen, görmeyen), ölü gibi bir yana yıkıldı-gitti.
Sen uyumazsın a dünyanın padişahı, a bizim eşimiz-dostumuz.

Kendinize gelin, uyumayın;
Padişah geceleyin meclis kurdu;
Seher çağınadek sizi çağırır - durur.

Onun keremi çekti de her uyuyan, sıçradı, kalktı, hani gül bahçesi seher yeliyle uyanır ya;
Hadi, sen de seher yelinin zevkiyle sıçra;
Uyan.

Mustafa (Hazreti Muhammed), geceleyin yemek yemezdi ama seher çağında karnı doyardı da ben derdi, “Tanrı razılığına konuk oldum”.

Yokluğa erenler (Göz önüne gelmeyen, adam olan, insanda bulunması gereken olumlu özelliklere sahip olanlar), onun uykusuzluğu yüzünden kaftanlarını yırtsınlar diye Peygamberin ayaklarının altı, namazda fazla durduğundan kabarır-şişerdi.

Gelecek zamandaki günahların da, geçmiş zamandaki suçların da bağışlanmamış mı dendi de bu dedi, korkudan, ümitten değil;,
Aşkın coşup köpürmesi bu.

             
                                  ***

DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİNHAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                                  ***
Neler öğrendik;

1. Mevlana Hazretlerinin canının, gönlünün, ruhunun, aklının, düşüncesinin, coşkunluğunun bu dünyanın sınırlayacağını hatta 9 kat göğün bile genişliğine, coşkun davranışlarına karşı koyamayacağını öğrendik.

2. Mevlana Hazretlerinde kişinin her ne arıyorsa bulabileceğini, Allah’a ulaştıracak yardımı yapacak güçte ve yetkide olduğunu öğrendik.

3. Mevlana Hazretlerinden beslenen dostların Mevlana Hazretlerinin hakikatli sözler söylediğini, hiçbir yanlış ve şaşırtma, yanlış yönlendirme olmadığını, kişinin zarar görmediğini, olgunlaşma sürecinde olan kayıpların mislisiyle ve daha fazlası kazanıldığını öğrendik.

4. Herkes uyusada Dünyanın padişahı Şems Hazretlerinin uyumadığını, uyanıklara eşlik, dostluk gösterdiğini öğrendik.

5. Gece oldumu toplantı kurulduğunu, gün ağarana kadar uyanık olanları Şems Hazretlerinin davet ettiğini öğrendik.

6. Peygamber efendimizin geçmiş zamandaki ve gelecek zamandaki ümmetinin günahlarını Allah’ın affetmesi için ayakları şişene, yara olana kadar ibadet ettiğini, kardeşlerimi özlediğim dediği yokluğa erenler için için dua ettiğini öğrendik.

7. Mevlana Hazretlerinin sözlerini doğrulamak haddim değil ama onun isteği üzerine her sözünün doğru çıktığını yaşayarak şahip oldum, daha da bağlandım, büyüklüğünün iyiliğini ve yardımını gördüm, sayısız olağan üstü şeyler yaşadım, yanlış yorum olmasın diye paylaşmadım, razıyım, şükrediyorum.

                               *
İşte böyle yaren;
Allah ve Allah’ın yakınlarının, dostlarının korkudan ve ümitten değil aşkın köpürmesi ile oluşan coşkunluk için dua ettiklerini öğrendik, anladık.
*
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7-8 CİLT 3530 İNCİ BEYİT

(Mevlâna hazretleri aşıkları anlatıyor)

3530. Buluşma şarabını sunsan da başımdaki mahmurluğu (Sersemliği) gidersen meyhaneden ne eksilir ki?
Madem ki kendiliğimden neşeye layık (Uygun) değilim, gamsız (Üzüntüsüz) bırakma beni.

Çünkü bu arada boyuna gamın, gam ortağım oluyor benim.
Şeker gibi tatlı bir gülüşle canımı alırsa, Tanrı, gönlümü (Kalbimde oluşan duyguların kaynağı) ölümsüz olarak sevgilime kavuşturur, onunla neşelenir, yaşarım.

Canımı o alırsa o vakit güler benim canım:
Bedenimin bütün zerrelerini sarhoş etti mi her yanım esenliğe (Sağlığa, sıhhate, afiyete) kavuşur.

Her zerrenin özü, onun lütfuyla sarhoş oldu mu;
Sevgilim ne de üstündür, ne de yüce diye oyuna girişir.

Şarap içe-içe tümden şarap kesildim mi, artık meze olurum, şarap olurum...
Yeyin beni, için beni.

Hele a gün, ne günsün sen;
Ömrün uzun olsun...
Buluşma günü, şarap içme, nimetler yeme günü, razılık günüsün.

Küpe benzeyen bedenimizi o şarap için yoğurdu...
Rabbim gönlüme ne güzel birşey takdir etmiş;
Takdiri ne güzel de çıktı.

Sirke küpü başkadır, pekmez küpü başka...
Can küpünde üzüm şarabı var;
Kaynayıp coştu artık.

Şarap küpü uyumaz, o şarapla kaynar-durur...
Kahve de kötülüklerde bulunmak, kan dökmek için kaynayıp coşar.
                        ***

DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

HAZIRLAYAN: ABDULBAKİ GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***                                
Neler öğrendik;
1. Şems Hazretleri ile buluşan Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin verdiği sırlarla sarhoş olduğunu, bu sarhoşluğın mahmurluğunu yaşadığını, bu durumdan çok hoşlandığını öğrendik.

2. Şems Hazretleri neşe vermese bile üzüntü vermesini, hep ilişki içinde olmayı Mevlana Hazretlerinin istediğini öğrendik.
Şems Hazretlerinin bir gülüşüne bile canını feda edecek Mevlana Hazretlerini öğrendik.

3. Şems Hazretlerine canını verenin Allah onu ölümsüz yapacağını Mevlana Hazretlerinden öğrendik.

4. Mevlana Hazretleri Şems Hazretleri ile buluşmasına çok önemsediğini bu sevgi çekiciliğinin, bağlılığın Allah'ın takdiri ile olduğunu öğrendik.
                              *
İşte böyle yaren;
İçte coşkunluk veren sözün ise iyi hareketlerinin kesilmediğini, kötülükte bulunmak için içinde söz kaynaması olanın kötü hareketlerinin kesilmeyeceğini öğrendik, anladık.
                            *
RAVLİ