DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 540 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
540. Şu tuzakta çırpınıp duran şu cana bir acı;
Yoksa kulağın onun çırpınma sesini duymadı mı?
 
Gönülde bir can gözün var, o göz de ağrılara uğramış;
Derdin-tasan, o gözü yaralamaktan başka nedir ki?
        
O göze iğneler batmaya başladı mı derman aramaya, ilaç aktarmaya koyul, koyul da o ağrıdan, o göz yaşarmasından kurtul.
 
A güzeller Yusuf u, gönlün de (Sevginin, isteğin, düşünüşün, anışın kalpte oluşturduğu duygunun kaynağı da) ilacı, dermanı, senin yüzünü görmektir ancak, gözün de.
 
Aklım başına al da sus, artık bu gazelin mahlasını (İkinci adını) sen söyle, tamamını sen buyur;
Çünkü senin sözünü, buyruğunu duymak-işitmek farzdır  (Boynumuzun borcu), sevaptır (Yararı olan, uğurlu, güzel olan ve Tanrının ödüllendireceği davranıştır).
 
A hurilere (Cennette yaşadığına inanılan dişi varlık) bile fitne (Karışıklık, kargaşa) kesilen, güzel, benden usanmışsan bırak şu zinciri, şakırdatma da (Zincire vurulmuş delilerin zincirlerini müzik aleti gibi ritimle oynaması) kimseyi coşturma.
 
Bir gün, körlerin sokağından geçtin de onların gözlerine bile yüzlerce diken battı.
 
Bir gece, boyunu-posunu Selvi’ye (Düzgün, uzun boyunu) gösterdin;
Selviler, senin yüzünden boy attılar, uzadıkça uzamaya koyuldular.
 
A bu aşkın cümbüşüne, hareketine sahip olmayan, yeni huzura çıkmışlar gibi olduğun yerde şaşkın bir halde kalakalmışsın.
 
Deve, bedevinin nağmesiyle çölleri aşar-gider;
Sense şu nağmeye ne de yabancısın a hayvandan da aşağı adam.
                           ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Mevlana Hazretlerinin Şems Hazretlerini çok özlediğini, tüm varlığında hissetmesine rağmen yine de yüzünü görmek istediğini öğrendik.
2.    Şems Hazretlerinin ışığını görme engeli olanların bile algıladığını, uyarıldığını, güzelliğini gördüklerini öğrendik.
3.    Şems Hazretlerinin uzun boyunu, düzgün vücudunu, güzel yüzünü görenin, kaba, anlayışsız, eğitim görmemiş kimse bile olsalar kendilerini düzeltmeye yöneldiklerini öğrendik.
4.    Aşkın canlılık ve coşkusuna sahip olmayanların asil insanın huzuruna yeni çıkanların şaşkınlığını göstereceklerini öğrendik.
5.    Devenin bedevinin güzel, uyumlu sesiyle, sözüyle çölleri aştığını, bize sunulan bu sözlere yabancı kalırsak aşağıda kalmaya devam edeceğimizi öğrendik.
             *
İşte böyle yaren;
Örnek kişileri görüp de etkilenmeyen, yabancı kalan kişinin hayvandan da aşağı kişi olduğunu öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ 

DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 530 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
530. Şu Ay (Karanlıkları aydınlatan Şems hazretleri), ne vakte dek bulut altında gizli kalacak?
Canlar dudağa geldi;
Görünme çağıdır şimdi.
 
Ey yüzünün gül bahçesi kara kıştan emin olmuş, ey sümbül kaşları biçilmekten aman bulmuş güzel.
 
Sen sakıy (İnsan ruhuna Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan kişi) olduktan sonra ayık kalmak küfürdür (İnançları inkâr etmedir);
Senin ay gibi doğduğun gece uyuklamak haramdır.
 
Senin gibi bir Yusuf un güzel kokulu gömleği ele geçtikten sonra güzel kokulu şeyleri övüp söylemek, pek soğuk bir işe girişmektir.
 
Ayağının altını öpeyim dedim de bana dedi ki:
O, ancak gözlere sürülür-çekilir.
 
Yeter, artık sus da padişahımız anlatsın, söyledikçe söylesin;
Söz onundur zaten.
 
Hoca, elini tutup çekeceğiz seni;
İyiden de, kötüden de adam-akıllı ayıracağız seni.
 
Gaflet (Çevremizle ilgimizi kesmek) gecesidir, sarhoşluğun da sürdükçe sürdü ama biz, sabah gibi her yana doğup, her yanı ışıtacağız.
 
Ne vakte dek ar-namus (Utanma) perdesinin ardına kaçacaksın?
Perdeleri yırtma zamanın yaklaştı.
 
Dünya bahçesindeki her meyve oldu;
A taş kesilmiş koruk (Olgunlaşmamış, içi boş), sen bir türlü olmayacak mısın?
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Şems Hazretlerinin gizlenmeyip yanlarına gelmesini, aydınlatmasını Mevlana Hazretlerinin istediğini, beklediğini öğrendik.
2.    Şems Hazretleri insan ruhuna Allah’ı sevdirdiğini, Allah nuru saçtığını, bu saçımda uyanık olmak gerektiğini öğrendik.
3.    Şems Hazretleri bir toplulukta olduğunda tek söz sahibinin kendisi olduğunu öğrendik.
4.    Mevlana Hazretleri Müslümanlıkta din görevlisini bulunduğu ortamdan çekip iyi-kötü tüm kavramdan temizleyip sarhoş hale getirerek güneş gibi doğan, her yana ışık veren hale getireceklerini öğrendik.
5.    Kişinin namus kavramının arkasına saklanmaktan kendini kurtarması, perdeleri yırtıp hakikati olduğu gibi görmesi gerektiğini öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Dünyadaki meyvenin nasıl ki güneş ışığıyla olgunlaştığı gibi bizim de Şems ve Mevlana Hazretlerinin ışığıyla olgunlaşıp tatlılaşmamız gerektiğini öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 520 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
520. Senin (Şems Hazretlerinin) güzellik ateşinden başka bir yerden kopup beliren her aşk, haram (Din bakımdan yasak olan) aşktır, insanı donmaya, buz kesmeye çağırıştır.
 
Canım, ta içimden, senden başka ne varsa her şeyden kesildi;
Hem de bu ayrılışın, bu kesilişin (Vazgeçişin) sesini apaçık duydum ben.
 
Şu uyanık devletten (Tanrının etkili kıldığı, sırlarını bağışladığı, ilmiyle kudretiyle desteklediği, yetki verdiği kişinin sözlerini doğru çıkardığı, isteğini kendi isteği olarak gerçekleştirdiği, diğer insanların kabul ederek boyun eğdiği, erdeme ve ölümsüzlüğe kavuşturmaya insanları yönlendirme ve yöneltme makamı) gaflet (Olup bitenlerin farkına varmayan, sezmeyen, bilgisizlik) eden, uykudadır;
Ne kadar sıkarsan sık, tatlı bir su, nerden çıkacak kuru deriden?
 
Kötülük hastası, ölüm çağında 'Ya Sin" okunacak çağa düştü mü Lahavle okumaktan (Sabır tükenmeden), parmağını dişlemekten (Pişmanlık göstermekten) başka bir çaresi mi kalır?
 
Tebriz'i! ulular ulusu Tanrı Şems'inin (Tanrı güneşinin) aşkından başka her aşk, gözde bitmiş kıldır, kesilmesi gerek.
 
İşitip duymak için yüz tane yepyeni kulağım açıldı.
Veren olmadıkça ne kimse doğabilir, ne kimsenin varlığına imkân vardır.
 
Bir bağ, bir bahçe kesilmişim;
Seni övmek için bahar yeli esti de bütün cüzlerim (Bütünü oluşturan bölümlerden her biri), bu güzelce gebe kaldı o övüşten.
 
A benim güzelim, yüzünün aşkıyla gönül aynasını hurafelerden (Uydurmalardan, yalan hikâyelerden), aslı olmayan masallardan silip arıtmak, gerçekten de vaciptir (Yapılması gerekendir).
 
Sarhoşların, birbirlerine düşmeleri, birbirlerinden vefa (Sevgiyi sürdürme, sevgi, dostluk bağlılığı) kadehini kapmaları ne de hoştur, ne de güzel.
 
Islığını duydum;
Şu can kuşunun ayağındaki bağı çözmek farzdır (Yapmak zorundayız) artık.
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Aşkın ateş etkisini gösterdiğinden yasak olan aşkın insana zarar vereceğini, Allah dostu Şems Hazretlerine aşık olmanın ateşinin de uygun insanı olgun hale getireceğini, olgun insanı da pişmiş duruma getirerek yararlı hale sokacağını öğrendik.
2.    Mevlana Hazretlerinin canı Şems Hazretlerinden başka her şeyden soğuduğunu öğrendik.
3.    Şems Hazretlerinin özelliklerini ve güzelliğini görenin yararlanacağını, görmeyenlerin uykuda olduklarını öğrendik.
4.    Ölüm yaklaşmadan kendimize gelip uyanmak, aklımızı başımıza toplamak, Allah dostlarını tanımak, bunlardan biri olan Şems Hazretlerini aşkla sevmek böylece, pişmanlık duymayacağımız bir iş yapmamız gerektiğini öğrendik.
5.    Şems Hazretlerini sevmek, onun sevdiklerini sevmek, başkasından ilgiyi kesmek gerektiğini öğrendik.
6.    Şem Hazretleri kendisini sevip bağlanana işitip duymak için  yüz tane yepyeni kulak verdiğini, bu kulakla çeşitli âlemlerden gelen mesajları duyabilme olanağına sahip olunacağını öğrendik.
7.    Veren kişi olmadıkça ne insan doğabileceğini, ne de varlık sahibi olunabileceğini öğrendik.
8.    Şems Hazretlerinin övgüsü ile Mevlana hazretlerinin her parçasından yeni oluşlar baş gösterdiğini öğrendik.
9.    Şems Hazretlerinin aşkına düşenin gönlünün uydurmayanlardan, yalan hikâyelerden, aslı olmayan masallardan silip temizlendiğini öğrendik.
10.                      Aşk yolunda olanların birbirleriyle yarışmalarını yadırganmamaları gerektiğini öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Şems Hazretlerinin davet ıslığını duyan Mevlana Hazretlerinin kuş gibi yanına candan uçmak gerektiğini öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ 

DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 510 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
510. Kuşluk çağı (Günün sabahla öğlen arası bölümü) dedin, bahçeye bir gelin de bulun beni;
Seher cağı gittin, bahçe kapısını da kapattın.
 
A işvesi (İlgi çekmek, gönül çelmek için aldatıcı tavrı), cilvesi (Hoşa gitmek için yapılan davranış) temmuz rüzgârından da sıcak güzel;
Ey yüzü, Güllübahçe’sinin yüzünden de güzel dilber (Alımlı güzel).
 
Bilirsin ki senin gibi sevgilinin düzeni neye benzer?
Temmuz ayının içinde kış şimşeği çakar tutalım hani;
İşte tıpkı bu.
 
Sana da birisi işveleniyor (İlgini çekmek, gönül çelmek için takındıkları hoş, aldatıcı tavır gösteriyor), seni de birisi aldatıyorsa az şikâyet et;
Yüzlerce oyun oynadın, biride sana oyun oynasın, noolur (Ne olur) ki.
 
Vadetti (Bir işi yerine getirmek için verilen söz verdin) ya, sabret (Olacak ve gelecek bir şeyi telaş göstermeden bekle), çünkü sabır olmasaydı yoktan-yokluktan varlara-varlıklara hiç yardım olmazdı.
 
Sabretmezsen gammazlarım (Sırrını, düşüncelerini başkalarına bildiririm), söylerim, sebebi ne?
Hem de öylesine söylerim ki sen de evet, o diye ikrar edersin (Kabul edersin).
 
Yüzün dururken bir başka yüze bakmak yahut da temizlik bahçesini bir tereye satmak (Birine çok iyi bildiği bir şeyi öğretmeye kalkmak), kâfirliktir (Acımasızlıktır).
 
Gönül kuşlarımızın, senin verdiğin kanatlarla Firdevs cennetinde (Altıncı bahçede) uçmaları haramdır.
 
A ay yüzlüm, aşk göğünde parlayan her Ay, senin bulutundur;
Onu yırtmak, paralamak farzdır.
 
Sana av olanların yayıldıkları yaylada aslanlar bile yayılamazlar.
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Şems Hazretleri Mevlana Hazretlerinin kendisini çok sevdiğini bildiği için ona oyunlar oynadığını, verdiği sözleri yerine getirmeyip kandırdığını, sevilen kişinin böyle oyunlar oynayabileceğini bilen Mevlana Hazretlerinin sabrı seçtiğini, Allah’ın sonuç olarak takdir ettiğini kabul ettiğini öğrendik.
2.    Sabretmeye yaşamımızda çok önem vermemiz, değerini bilmemiz gerektiğini öğrendik.
3.    Allah dostu bizden yüz çevirse de başka güzeli aramanın yanlış olduğunu, sabrederek tekrar sevgisini kazanmamız gerektiğini öğrendik.
4.    Şems Hazretlerinin sevgi, istek, düşünüş, anma gibi kalpte oluşan duygulara yön, kuvvet, hedef vermesi ile Müslümanın cennette uçmalarını yasakladığını, hedefin doğruca Allah’ın varlığına, birliğine ulaşmak olduğunu öğrendik.
5.    Aşk göğünde karanlıkta kalanları aydınlatan, ışıksızlıktan hareket edemeyenlerin yolunu aydınlatan kişilerin Şems Hazretlerinin rahmet bulutundan aşağı yağanlar olduğunu öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Şems Hazretleri kendisine aşkla bağlanacak kişiyi kendisinin seçtiğini, seçtiği kişilerin yaşam alanında başka cesur ve yiğit adam gezinemeyeceğini öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ