DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 520 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
520. Senin (Şems Hazretlerinin) güzellik ateşinden başka bir yerden kopup beliren her aşk, haram (Din bakımdan yasak olan) aşktır, insanı donmaya, buz kesmeye çağırıştır.
 
Canım, ta içimden, senden başka ne varsa her şeyden kesildi;
Hem de bu ayrılışın, bu kesilişin (Vazgeçişin) sesini apaçık duydum ben.
 
Şu uyanık devletten (Tanrının etkili kıldığı, sırlarını bağışladığı, ilmiyle kudretiyle desteklediği, yetki verdiği kişinin sözlerini doğru çıkardığı, isteğini kendi isteği olarak gerçekleştirdiği, diğer insanların kabul ederek boyun eğdiği, erdeme ve ölümsüzlüğe kavuşturmaya insanları yönlendirme ve yöneltme makamı) gaflet (Olup bitenlerin farkına varmayan, sezmeyen, bilgisizlik) eden, uykudadır;
Ne kadar sıkarsan sık, tatlı bir su, nerden çıkacak kuru deriden?
 
Kötülük hastası, ölüm çağında 'Ya Sin" okunacak çağa düştü mü Lahavle okumaktan (Sabır tükenmeden), parmağını dişlemekten (Pişmanlık göstermekten) başka bir çaresi mi kalır?
 
Tebriz'i! ulular ulusu Tanrı Şems'inin (Tanrı güneşinin) aşkından başka her aşk, gözde bitmiş kıldır, kesilmesi gerek.
 
İşitip duymak için yüz tane yepyeni kulağım açıldı.
Veren olmadıkça ne kimse doğabilir, ne kimsenin varlığına imkân vardır.
 
Bir bağ, bir bahçe kesilmişim;
Seni övmek için bahar yeli esti de bütün cüzlerim (Bütünü oluşturan bölümlerden her biri), bu güzelce gebe kaldı o övüşten.
 
A benim güzelim, yüzünün aşkıyla gönül aynasını hurafelerden (Uydurmalardan, yalan hikâyelerden), aslı olmayan masallardan silip arıtmak, gerçekten de vaciptir (Yapılması gerekendir).
 
Sarhoşların, birbirlerine düşmeleri, birbirlerinden vefa (Sevgiyi sürdürme, sevgi, dostluk bağlılığı) kadehini kapmaları ne de hoştur, ne de güzel.
 
Islığını duydum;
Şu can kuşunun ayağındaki bağı çözmek farzdır (Yapmak zorundayız) artık.
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Aşkın ateş etkisini gösterdiğinden yasak olan aşkın insana zarar vereceğini, Allah dostu Şems Hazretlerine aşık olmanın ateşinin de uygun insanı olgun hale getireceğini, olgun insanı da pişmiş duruma getirerek yararlı hale sokacağını öğrendik.
2.    Mevlana Hazretlerinin canı Şems Hazretlerinden başka her şeyden soğuduğunu öğrendik.
3.    Şems Hazretlerinin özelliklerini ve güzelliğini görenin yararlanacağını, görmeyenlerin uykuda olduklarını öğrendik.
4.    Ölüm yaklaşmadan kendimize gelip uyanmak, aklımızı başımıza toplamak, Allah dostlarını tanımak, bunlardan biri olan Şems Hazretlerini aşkla sevmek böylece, pişmanlık duymayacağımız bir iş yapmamız gerektiğini öğrendik.
5.    Şems Hazretlerini sevmek, onun sevdiklerini sevmek, başkasından ilgiyi kesmek gerektiğini öğrendik.
6.    Şem Hazretleri kendisini sevip bağlanana işitip duymak için  yüz tane yepyeni kulak verdiğini, bu kulakla çeşitli âlemlerden gelen mesajları duyabilme olanağına sahip olunacağını öğrendik.
7.    Veren kişi olmadıkça ne insan doğabileceğini, ne de varlık sahibi olunabileceğini öğrendik.
8.    Şems Hazretlerinin övgüsü ile Mevlana hazretlerinin her parçasından yeni oluşlar baş gösterdiğini öğrendik.
9.    Şems Hazretlerinin aşkına düşenin gönlünün uydurmayanlardan, yalan hikâyelerden, aslı olmayan masallardan silip temizlendiğini öğrendik.
10.                      Aşk yolunda olanların birbirleriyle yarışmalarını yadırganmamaları gerektiğini öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Şems Hazretlerinin davet ıslığını duyan Mevlana Hazretlerinin kuş gibi yanına candan uçmak gerektiğini öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ 

DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 510 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
510. Kuşluk çağı (Günün sabahla öğlen arası bölümü) dedin, bahçeye bir gelin de bulun beni;
Seher cağı gittin, bahçe kapısını da kapattın.
 
A işvesi (İlgi çekmek, gönül çelmek için aldatıcı tavrı), cilvesi (Hoşa gitmek için yapılan davranış) temmuz rüzgârından da sıcak güzel;
Ey yüzü, Güllübahçe’sinin yüzünden de güzel dilber (Alımlı güzel).
 
Bilirsin ki senin gibi sevgilinin düzeni neye benzer?
Temmuz ayının içinde kış şimşeği çakar tutalım hani;
İşte tıpkı bu.
 
Sana da birisi işveleniyor (İlgini çekmek, gönül çelmek için takındıkları hoş, aldatıcı tavır gösteriyor), seni de birisi aldatıyorsa az şikâyet et;
Yüzlerce oyun oynadın, biride sana oyun oynasın, noolur (Ne olur) ki.
 
Vadetti (Bir işi yerine getirmek için verilen söz verdin) ya, sabret (Olacak ve gelecek bir şeyi telaş göstermeden bekle), çünkü sabır olmasaydı yoktan-yokluktan varlara-varlıklara hiç yardım olmazdı.
 
Sabretmezsen gammazlarım (Sırrını, düşüncelerini başkalarına bildiririm), söylerim, sebebi ne?
Hem de öylesine söylerim ki sen de evet, o diye ikrar edersin (Kabul edersin).
 
Yüzün dururken bir başka yüze bakmak yahut da temizlik bahçesini bir tereye satmak (Birine çok iyi bildiği bir şeyi öğretmeye kalkmak), kâfirliktir (Acımasızlıktır).
 
Gönül kuşlarımızın, senin verdiğin kanatlarla Firdevs cennetinde (Altıncı bahçede) uçmaları haramdır.
 
A ay yüzlüm, aşk göğünde parlayan her Ay, senin bulutundur;
Onu yırtmak, paralamak farzdır.
 
Sana av olanların yayıldıkları yaylada aslanlar bile yayılamazlar.
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Şems Hazretleri Mevlana Hazretlerinin kendisini çok sevdiğini bildiği için ona oyunlar oynadığını, verdiği sözleri yerine getirmeyip kandırdığını, sevilen kişinin böyle oyunlar oynayabileceğini bilen Mevlana Hazretlerinin sabrı seçtiğini, Allah’ın sonuç olarak takdir ettiğini kabul ettiğini öğrendik.
2.    Sabretmeye yaşamımızda çok önem vermemiz, değerini bilmemiz gerektiğini öğrendik.
3.    Allah dostu bizden yüz çevirse de başka güzeli aramanın yanlış olduğunu, sabrederek tekrar sevgisini kazanmamız gerektiğini öğrendik.
4.    Şems Hazretlerinin sevgi, istek, düşünüş, anma gibi kalpte oluşan duygulara yön, kuvvet, hedef vermesi ile Müslümanın cennette uçmalarını yasakladığını, hedefin doğruca Allah’ın varlığına, birliğine ulaşmak olduğunu öğrendik.
5.    Aşk göğünde karanlıkta kalanları aydınlatan, ışıksızlıktan hareket edemeyenlerin yolunu aydınlatan kişilerin Şems Hazretlerinin rahmet bulutundan aşağı yağanlar olduğunu öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Şems Hazretleri kendisine aşkla bağlanacak kişiyi kendisinin seçtiğini, seçtiği kişilerin yaşam alanında başka cesur ve yiğit adam gezinemeyeceğini öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 500 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
500. Gölge gibi her çeşit pisten-temizden arındık (Temizlendik);
Şimdi sende yok olduk biz;
Ne temiziz artık, ne kirli.
 
Bizi arayacaksanız sevgilinin yanında arayın;
Bedenimizden yok olduk, sevgilinin kucağından belirdik biz.
 
Tuzuna, ekmeğine el banalı (Yiyince) nice ayrılıklarla, nice acılarla parmağımızı dişledik (Acıyı parmakta oluşturduk)durduk.
 
Göç davulu dövüldü (Ecel geldi), can sesleri duyuldu:
Varımızı-yoğumuzu göklere çektik gitti.
 
Bütün halkın tattığı zehri biz de tattık ama şükürler olsun ki panzehrin bizdeydi.
 
Şu dünya deresinden su çekilince susuz kalmış balık gibi toprak üstünde çırpınmaya başladık.
 
Derenin susuzluğu yüzünden gözlerimiz ırmak oldu da sonunda o kaynağa ulaştık-gitti.
 
Sabır (Olacak ve gelecek bir şeyi telaş göstermeden bekleme), ferahlıktır (İç rahatlığı, dertsizlik), sabır olmayınca da güçlük gelir-çatar;
Sus. feryat etme, sabrı seçtik biz.
 
Dün gece de, daha evvelki gece de masallarla aldattın beni;
İşvelere (Hoş, aldatıcı tavırlara), cilvelere (Hoşa gitmek için yapılan kırıtmalara) tapanlar gibi sıcacık düzenini yuttum-gitti.
 
Dün, giderim, tekrar gelirim diye ahd etmedin (Söz vermedin) mi?
Sarhoşların gönüllerini sorar, alırım diye and içmedin (Söz vermedin) mi?
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;,
1.    Mevlana Hazretleri kendi benlik ve varlığından vazgeçip bedeninden yok olup Sevgili olarak kabul ettiği Allah dostu Şems Hazretlerine katıldığını öğrendik.
2.     Mevlana Hazretlerini arayanın Şems Hazretlerinin içinde, yanında, kucağında olduğunu, ayrı olarak düşünülmemesi gerektiğini öğrendik.
3.    Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinden ayrı düşmesi halinde bu ayrılıktan acı duyduğunu öğrendik.
4.    Mevlana Hazretleri eceli gelince dünyada kazanımlarını göklerin kabul ettiğini götürdüğünü öğrendik.
5.    Sabrın ferahlık verdiğini öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Şems Hazretleri Mevlana Hazretlerinin ziyarete gelmesini istediğni beklediğini öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ 

DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 490 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
490. İki göz bulutum o denizin incisini aldı mı da yürüyüp giden bulutum vefa (Sevgiyi sürdürmede, sevgi, dostluk bağlılığında) göğüne ağar (Çıkartır).
 
Fakat dilimden süsenler bitip gelişinceye dek bunları Tebrizli Tanrı Şemsinin kapısına götüremem de götüremem.
 
Hocam, sen söyle, kime benziyorum, kime benziyorum ben?
Garip (Gurbette yaşayan) bir kişiyim ben, şu dünya şehrinden değilim ben.
 
Halk haset (Kıskançlık, çekememezlik) etmesin diye soluk almasam, söz söylemesem buna gücüm yeter, yeter ama bilmemeye gücüm yetmez.
 
O kel (Kusuru ortaya çıkmasın diye), bir külah buldu da kendini gülden gizledi;
Sonra da ben dünyayı biliyorum diyor, kızgın bana.
 
Barışır-uzlaşırsa ona tam bir ilaç veririm;
Kel olma ayıbından da kurtarırım onu, gül kaydından da.
 
Senin şehrinden gittik, fakat seni doyasıya göremedik;
Ağacının dalından böylece ham düştük (Olgunlaşamadık)-gitti.
 
Ay yüzlüm, Selvi boyunun gölgesinde doyasıya uyuyamadık; gözcünün korkusundan bağında-bahçende doyasıya yayılamadık.
 
Sevgi tavana balık gibi düştük;
Yandık-yakıldık ama pişemedik.
 
Defineye benziyorsun, sevginle yıkık yerlere yöneldik;
Sonunda yılan gibi toprağın dibinde gizlendik.
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Mevlana Hazretleri denizin dibinde olsa bile uygun kişiyi alıp sevgiyi sürdürenlerin, sevgi, dostluk bağlılığı olan kişilerin bulunduğu göğe çıkardığını öğrendik. 
2.    Uygun kişiyi olgun hale getirdikten sonra Şems Hazretlerin kapısına kadar götüreceğini öğrendik.
3.    Mevlana Hazretleri kıskançlığın belasına uğramamak için sustuğunu söz söylemediğini ancak bildiğini söylemekten çekinmediğini öğrendik.
4.    Kendi eksikliğini bilmeden başına hoca diye külah geçirenin ben dünyayı biliyorum diye Mevlana Hazretlerine kızdıklarını öğrendik.
5.    Eksikliğini, elverişsiz durumunu bilen kişinin düşünce ve çıkar ayrılığını kaldırarak barışıp uyuşana Mevlana Hazretlerinin ilaç verdiğini, bu ayıplardan kurtardığını öğrendik.
6.    Şems Hazretlerinin bulunduğu şehre giden Mevlana Hazretlerinin hazreti bulamadığını yeteri kadar faydalanmadığını öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Her kıymetli hazine nasıl ki toprağa gömüleceği gibi insanın da toprağa gömüldüğünü öğrendik, anladı.
                     *
RAVLİ