DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 480 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
480. İpekböceği yaprak yerse koza olur;
Biz de aşk kozasıyız, dünyanın dalı, yaprağı yok bizde.
 
Biz, hiç kalmadığımız vakit biziz;
Ayak yok olunca koşup giden kamış kesiliriz.
 
Ağzımı yumdum;
Gazelin kalan kısmını ağzımızı kapadığımız zaman söyleyeceğiz.
 
Canım, sırlar gösteren ayna kesilince (Ayna gibi olunca, aynaya benzediğinde, aynaya döndüğünde) söylememeye gücüm yeter ama bilmemeye gücüm yetmez ki.
 
Bundan kaçtım, candan çekiniyorum;
Fakat and olsun ki ne bundanım (Beğendiği-seçtiği kişiden farklıyım) ben, ne ondan (Beğenmediği kişiden de farklıyım).
 
*A benden bir koku almak isteyen, ölmek şart (“Ölüp gelip çatmadan evvel, şehvani ve nefsani hislerimizi terk etmek suretiyle bir nevi ölünüz” hadisi şerifinin hakikatini öğrenip yaşamalıyız).
Diriyken bakma bana;
Gördüğün gibi değilim ben.
 
Eğriliğime bakma, şu doğru söze bak;
Ben yay gibiyim ama sözüm oktur.
 
Şu baş, tepemde bir kabak sanki
Şu hırka da bedenim...
Bu dünya pazarında kime benziyorum ben, kime benziyorum?
 
Bir de başınım üstündeki kabak, şarapla dopdolu...
Baş aşağı çeviririm onu, fakat damlamam ondan ben.
 
Ondan ben bir damlasam da, Tanrı’nın gücüne-kuvvetine bak ki, o katreyle (Küçük damlayla) denizden inciler (Şekli değişmeyen mücevher kişileri ortaya çıkarırım) devşiririm (Toplar, dağınıklığını giderir, birliği sağlar, düzgün duruma getiririm) ben.
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Mevlana Hazretlerini çok sevip bağlanan, dostluğunu devam ettiren kişinin üzüntü kendisine geldiğini bunu sevince çevirip neşe örtüsü haline getirdiğini öğrendik.
2.    Âşık kişi dünya bağlarından kurtulduğu kadar hızlı hareket eden kişi olacağını bildiğini öğrendik.
3.    Mevlana Hazretlerinin canının sırlar gösteren ayna olduğunu, sırları görerek bilerek söylediğini öğrendik.
4.    Mevlana Hazretlerinin farklı olduğunu, başkalarıyla benzetme yapılmaması gerektiğini öğrendik.
5.    Mevlana Hazretlerinin güzel kokusunu almak, hakikatini ulaşmak için dünyaya bağlayan şehvet ve nefsin zorlayıcı etkisinden öncelikle kurtulmak gerektiğini öğrendik.
6.    Mevlana hazretlerinin sırlar taşıyan sözlerini önem göstermemiz, düzgün olmayan davranışlara bakmamamız gerektiğini öğrendik.
7.    Mevlana Hazretlerinin dünyada bir benzerinin olmadığını öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Allah’ın Mevlana Hazretlerine verdiği güçle; derinlerde kalmış mücevher olmaya uygun kişileri bulup olgunluğa ulaştırdığını öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ 

DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 470 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
470. Şarap tükendiyse yokluk şarabı (Her şeyin Yeryüzüne gelmeden önce tasarlandığı yerden ikram edilen Tanrı şarabı) yeter bize;
Utancımız yok, bu renk nedir, bilmiyoruz biz.
 
Şarapta (Tanrı şarabında) da ne varsa o yokluk yüzünden olur?
Şarap içmekten kalsak bile o şeyden geri kalmayalım.
 
A şey (Belirsiz), şeyliğinden (Belirsizliğinden) geç de hiçbir şey olma;
Şu bir şey oluş, bir perde değil mi, biz de perde yırtanlar değil miyiz?
 
Senin sarhoş bakışlarınla hem beyiz, hem tutsak;
Senin bahtı (Gelecekteki olayları kaçınılmaz bir biçimde belirleyen ilahi iradenin insan üzerinde çizdiği yaşayış biçimi) genç aşkınla (Yeni gelişmekte olan sevginle) hem ihtiyarız (Yaşlı, kocamış olan), hem genç.
 
Dedin ki:
Ne diye öğüt verirsin (Yapmamız veya yapmamamız gerekenler için sözler söylersin), ne faydası var öğüdün?
Resmi yapan (Var eden), nasıl yapmışsa oyuz biz.
 
Fakat bu benim öğüdüm, ezeli (Öncesiz) resimden hiç de ayrı değil;
Bu resmi, o ezeli resimden ayırt edemeyiz.
 
Dedin ki;
Sevgilinin kucağından ayrı düşmüşsün;
Hayır;
Biz, sevgilinin kucağındayız, kederlerden de ( Acı, üzüntü, dert, sıkıntı, ıstıraptan, tasadansa) eminiz.
 
Sevgili, bir ağaçtır ki biz onun meyvesiyiz, ondan bitmişiz;
O, bizden ayrılsın;
İmkân yok buna;
Böyle bir şey olursa biz, hiç kalmayız zaten.
 
Hiç kalmadık mı da gamdan (Tedirgin edici duygudan) hiç kıvranmayız;
Hem de hiç kalmadık mı hem bu oluruz biz, hem o.
 
Şeker gibi tatlı-tatlı yediğimiz gam, neşe kesilir;
A gam, bizim kucağımıza gel, gamların iksiriyiz (İç ferahlatıcı ilacız) biz.
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Her sebebi düşünmek, her şeye bahane bulmak; aşkın sarhoşluğuna ayıracağımız ve aşkla gideceğimiz yola engel olduğunu, hedefe ulaşmamızı geciktirdiğini öğrendik.
2.     Tanrı şarabını istememiz, ikram edilenlerden olmamız için uygun duruma gelmemiz gerektiğini öğrendik.
3.    İnsan yaşlı olsa bile aşkla gençleşeceğini, aşkın ikramı Tanrı şarabını içemesek bile Allah’ı sevmekten, Allah dostlarını aramak ve bağlanmaktan vazgeçmememiz gerektiğini öğrendik.
4.    Allah dostunun bakışlarının çok şey öğreteceğini, yeterli gelişmeyi sağlayacağını öğrendik.
5.    Allah dostunu Allah’tan ayırmanın olmayacağını, her şeyin yaratıcısı Allah olduğunu, şimdi olanların hükmünün ezelde verilmiş olduğunun bilincine varmamız gerektiğini öğrendik.
6.    Allah dostuna yakın olanın, onu sevgili gibi görüp hizmet edenin sevgilisine yakın ve üzüntülerden uzak olacağını öğrendik.
7.    Şems Hazretlerini Mevlana Hazretlerinden ayrı olarak görmeye, ayrı düşünmeye imkân olmadığını, bir ağacın meyveleri olarak düşünmemiz gerektiğini öğrendik.
8.    İmanlı inançlı kişinin Allah dostuna aşık olacağını onu sevgili bileceğini, diğer Allah dostlarından ayrı görmeyeceğini, bunun sevinciyle başına gelen her ne olursa olsun üzüntü oluşturmayacağını öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Mevlana Hazretleri aşk öğretisine davet ettiğini, kendisine inananların, öğretisini alanların üzüntülerinin tatlı hale çevrileceğini, öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ 

DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 460 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
460. Hadi, sağrağın (Büyük kadehin) dudağını kupkuru dudaklarıma koy da ondan sonra ağzımdan gerçek büyüler işit.
 
Babil’den haber al (Bakara suresi 102), helak oluş masalını dinle;
Çünkü düşünce yoluyla dünya seyyahıyım (Gezginiyim) ben.
 
Coşkunluğum haddi aştıysa mazur (Mazeretli)gör;
Aşk bir soluk bile aman vermiyor ki bana.
 
Sen usandın da neşesizdendin mi benim de neşem kalmaz, senin neşesizliğinden neşesiz bir hale gelirim;
 
Bir zerre benden el yursan(Yıkarsan)-(Ayrılırsan) parmağımı dişlemeye koyulurum.
 
Ay gibi seher çağına dek bana ışık verdiğin gece, senin Ay'ının (Güneşten aldığı işığını karanlıkta kalanlara yansıtanın) peşinde yıldız gibi koşar-dururum.
 
Güneş gibi doğudan baş gösterdiğin gün, ben de güneş gibi baştan-başa can kesilirim.
 
Can gibi dünyanın gözünden gizlendiğin gün, ben de kuşun yüreciği gibi düşüncelerle çırpınmaya koyulurum.
 
Işığın pencereme vurduğu gün, ev içinde zerre gibi oynamaya başlarım.
 
A söz, sus, düşünce gibi gizli yürü de sebepler düşünen, bahaneler düzen, dönüp geri gelmesin, tekrar çatmasın bana.
 
Şarap kadehini kır-gitsin;
Bugün öyle bir haldeyiz, öylesine (Aşırı bir biçimde) tövbemizi (Manevi âleme dalmaktan pişman olarak bir daha yapmamaya karar vermişiz) bozmuşuz
ki adeta tövbe bozanların başı olmuşuz.
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin sözleriyle sarhoş olduğunu, bu sarhoşlukla sırlar söylediğini öğrendik.
2.    Allah’ın kuvvet ve kudretini kabul etmeyip bazı ruhlarda veya yıldızlarda olduğunu söyleyerek büyü yapan ve yaptıranların dinden ve imandan çıktıklarını, cezalandırıldıklarını öğrendik.
3.    Mevlana Hazretlerinin düşünce yoluyla dünyayı gezdiğini öğrendik.
4.    Mevlana Hazretlerinin aşkın verdiği duygu ve düşüncelerinde güçlü bir tepki oluşması ile bunları dışarı vuran birisi olduğunu öğrendik.
5.    Mevlana Hazretleri sevdiği ile duygusal ilişkide olduğunu, onun neşe veya neşesizliğine uyduğunu, sevdiğinden ayrı düşmesi durumunda çok üzüleceğini öğrendik.
6.    Şems Hazretlerinin ışık verdiği sürece bu ışıktan Mevlana Hazretlerinin ayrılmayacağını, arkasından koşacağını öğrendik.
7.    Şems Hazretleri kendini gösterdikçe Mevlana Hazretlerinin güç ve dirilik bulduğunu öğrendik.
8.    Gizli düşüncenin, sebepler düşünen, bahaneler bulan akıl ile Mevlana Hazretlerini rahatsız ettiğini öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Manevi sarhoşluğun derinlerine dalan Mevlana Hazretlerinin zorlandığını, bir daha girmeyeceğim diye pişman olsa da yine de manevi âlemin derinliklerinden inci dediğimiz şekli değişmeyen mücevher manalar çıkarıp bizimle paylaştığını öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 7. CİLT 450 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)
 
450. Bıldır (Geçen yıl) korkuyla ümitten iki kanadım vardı;
Bugünse bir hale geldim ki kanat nedir, uçuş ne;
Bıldır (Geçen yıl) nerde?
Farkında bile değilim.
 
Şikâyetim, altına dönmüş (Altın rengi olmuş) yüzümdendi;
Altında feryadın farkında değilim de şikâyetten de kurtuldum-gitti.
 
Âşık kişi, dünya işlerine karşı kör olur, fakat benim gibi değil gene de; Çünkü ben ne sağırın-körün farkındayım, ne işin-gücün farkında.
 
Diyordu ki:
Benim eteği bulaşmış elbisemi tel-tel yırtın gitsin;
Çünkü sarhoşluktan
Suç nedir, sevap ne;
Haberim yok.
 
Cenge (Telli çalgı) benziyorum;
Çıkardığım nağmelerden haberim yok;
Sırlar söylemedeyim;
Fakat sırlar da nedir, bilmiyorum ki.
 
Tıpkı terazi gibiyim hani;
Pazarları düzüp koşmadayım;
Fakat pazar nedir, bilmem.
 
Kalem gibi aşkın parmakları arasında kendimden geçmişim ona uymuşum;
Tomarlar yazıyorum da tomar nedir, bilmiyorum.
 
Sakıy (İnsan ruhuna Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan kişi), canım, aşkın peşime düşmüş, gidip duruyor;
Fakat senin usancından da dilim tutulmuş.
 
İçip neşelenmeye, zevk alıp safa (Gönül rahatlığı, rahatlık içinde kaygısız ve sakin hayat) sürmeye ok gibi uçuyorum;
Dostum, cefalarla (Gücünle yasaya veya vicdana aykırı olarak kötü duruma uğratma) yayımı kırma benim.
 
Kapında çadır gibi bir ayaküstünde durayım;
Sevgili, çadır kurduğun yere götür, çadır gibi dik beni.
                    ***
DİVAN-I KEBİR 7 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN
Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI
KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385
                        ***
Neler öğrendik;
1.    Mevlana Hazretleri evvelki yılda kendini etkileyen ümit ve korkunun tesirinden kurtulduğunu öğrendik.
2.    Mevlana Hazretleri yüzünün renginden şikâyetçi iken şimdi yüzünün rengine aldırmadığını öğrendik.
3.    Mevlana Hazretlerine göre âşık kişinin dünya işlerine kör ve sağır olması gerektiğini öğrendik.
4.    Mevlana Hazretleri söylediği sözlerin farkında olmadığını, ilahi iradenin söylettiklerini söylediğini öğrendik.
5.    Mevlana Hazretleri insanlara ölçüleri gösterdiği halde kendi ölçüsünün farkında olmadığını öğrendik.
6.    Mevlana Hazretleri sayısız sözler söylediğini, bu sözlerin azlığıyla çokluğuyla ilgilenmediğini öğrendik.
7.    Mevlana Hazretleri Şems Hazretleri için söylediği övgü ve sevinç içeren sözleri söyleyemez olduğunu öğrendik.
                     *
İşte böyle yaren;
Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin yanına gitmeyi, onunla beraber olmayı, bu beraberlikte hiç ses çıkarmadan ve hareket etmeden durmaya da razı olduğunu öğrendik, anladık.
                     *
RAVLİ