DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 2290 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri ben anlatıyor)

2290. Onun (Şems Hazretlerinin) avucunda bir oyuncağa benziyorum;

Onun altın sırmalar diken iğnesinin işlediği bir işim adeta.

Onun işlediği nakış (İşlemesi, işi), cansız olamaz;

En aşağılık nakşı benim, ben de hayhuydayım  (Emek vermeden, çaba harcamadan bu işten kazanımdayım) işte.

Üzüm cibresinin (Posasının) şarabını istiyorum;

Sarhoş (Kendinden geçmiş), mahmur (Sarhoşluk sonrası sersemleşmiş) bir arkadaş özlüyorum.

* Hallaç'dan (“Ene’l-Hakk-Ben Hakkım” diyen Hallaç-ı Mansur)bir koku geldi bana;

Sakiden (İnsan ruhuna Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan kişiden) Mansur (Allah’ın yardımıyla galip, üstün gelmişlerin içtiği) şarabını istiyorum.

Çalgıcıdan bir zurna sesi istiyorum;

Zühre’ (Venüs yıldızından)den bir tambur (Yay veya mızrapla çalınan, uzun saplı telli çalgı) feryadı dilemedeyim.

Mademki sevgilim, meyhanede yıkılmış-gitmiş;

Ne diye mamur (Bayındır) yer isteyeyim ben?

A saki (İnsan ruhuna Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan), gel bugün yanıma, yaklaş bana;

*Kendimden kendimi uzaklaştırmak istiyorum.

Beni mazur (Mazeretli) gör desem, evet diyor, seni mazur (Mazeretli)  görmek istiyorum ben.

Bana, güzüme bir yol ver, güzüne gireyim (Sevgi ve ilgini kazanayım) senin;

Başkalarının gözlerinden gizlenmek istiyorum.

Bir soluk olsun, elini çek yüzünden;

Dünyada cennet istiyorum, dünyada huri görmeyi arzulaşmışım.

                      ***

DİVAN-I KEBİR 6 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***                    

Neler öğrendik;

1.    Şems Hazretleri Mevlana Hazretlerini çok değerli zamanın değiştiremeyeceği sırlarla işlediğini öğrendik.

2.    Kazanım sağlayan Mevlana Hazretleri bu değerli sırları aktarabileceği ben ve benlikten kendini kurtarmış arkadaş aradığını öğrendik.

3.    Mevlana Hazretlerinin Allah’ın yardımı ile galip gelen olarak benliğinden tamamen sıyrılmak, Allah’ın rengiyle renklenmek, Allah’ın huyuyla huylanmak, Allah’a yakınlık istediğini öğrendik.

4.    Mevlana Hazretlerinin Şems Hazretleri gibi bir Allah dostunu tanımaktan, ona aşık olmaktan, sevgili olarak bilmekten çok memnun olduğunu öğrendik.

5.    Mevlana Hazretlerinin Şems Hazretleri ile çok sıkı dost olmak istediğini, hatalarının anlayışla karşılanıp bağışlanmasını beklediğini öğrendik.

                    *

İşte böyle yaren;

Mevlana Hazretleri şems Hazretlerinin gözünden dünyanın güzelliklerini görmek, tanımak istediğini öğrendik, anladık.

                     *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 2280 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

2280. Ne eğri (Doğru veya düz gözükmeyen) düzenlerin vardır, ne sitemlerin (Yaptığı hareketin veya söylediğin sözün üzüntü, alınganlık, kırgınlık duyguları uyandırdığını ve bunu öfkelenmeden belirtmen) vardır, ne vaatlerin (Yerine getirmek için verdiğin sözlerin) vardır;

Dilersen taşı, demiri bile ram edersin (İtaat ettirirsin, boyun eğdirirsin) sen.

A benim Ay yüzlüm, bütün bunlarla beraber verdiğimiz zahmetlerle, günlerin cevriyle-cefasıyla (Yasaya ve vicdana aykırı olarak uğrattığımız kötü durum eziyet, üzgü karşısında) nasılsın sen?

Ne diye soruyorum ki?

Nasıl hoş olamazsın ki mecliste kadeh üstüne kadeh almada, şarap üstüne şarap içmedesin.

Dün, yolda sövmüştün bana;

O sövüşün tatlılığından öylesine sarhoşum ki.

Bir hüner arayayım, bir şeyler yapayım da o Ay yüzlü, yüzünü yüzüme koysun diyorum.

Hatırıma bir söz geldi dedim;

Yanıma gel de kulağını ver, söyleyeyim.

A benim canım, dün gece bir rüya gördüm;

Senin yormanı istiyorum.

A her şeyi örtmeyi huy edinmiş padişahım benim, bu rüyaya senden başka mahrem (Yakın) olacak kimsem yok, sen dinle.

Sözlerimi duyunca başını salladı da güldü;

Kıldan-kıla, her şeyimi bilen dilber, başını sallamakla.

Bana ber (Tanrı’ya ait) düzen kurmadasın;

Ben, her rengin, her kokunun aynasıyım, her şeyi bilirim demek istedi.

                      ***

DİVAN-I KEBİR 6 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***                    

Neler öğrendik;

1.    Şems Hazretlerinin sıradan bir insan olmadığını, ilişkiyi oyunlarla, duygusal etkilerle, gelecekte olan kazanımlara heveslendirerek kendisine kişileri sevgiyle bağladığını öğrendik.

2.    Şems Hazretleri kendisine boyun eğmiş kişilerin vermiş oldukları sıkıntılara katlandığını, hatta bundan zevk aldığını öğrendik.

3.    Şems hazretlerinin onur kırıcı, çoğu basmakalıp kaba sözlerinin bile söylediği kişiyi kendinden geçirip zevk verdiğini öğrendik.

                    *

İşte böyle yaren;

Şems Hazretlerinin kendinden uzaklaştırmak için yaptığı oyunlara, sitemlere, sövgülere Mevlana Hazretlerinin kırılmadığını daha da yaklaşmak için bahaneler bulmaya çalıştığını, çünkü her rengin, her kokunun aynası olan, her şeyi bilen, karanlıkta kalanların yolunu aydınlatan Şems Hazretlerinden uzaklaşmak istemediğini, tutkulu bir sevgiyle bağlandığını, dostluğunu devam ettirmek istediğini öğrendik, anladık.

                     *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 2270 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

2270. Ver o can gibi gizli şeyi bana;

Canın için olsun, bundan fazla bekletme beni.

Onu (Şems Hazretlerinin aşkını) istiyorum, başka bir dost istemiyorum;

Mademki gülü buldum, dikeni istemiyorum ben.

Senin başka bir dostun varsa git oraya;

Ben istemiyorum başka dost.

Onun yüzünden başka bir baht aramıyorum;

Onun işinden başka bir iş istemiyorum.

Doğan kuşları gibi padişahın bileğini seçtim;

İstemiyorum akbaba gibi leş kokusunu.

Gönül ehli arasına gönülden başka bir şey sığmaz:

Şu sevgiliden de gönül alıcılıktan başka bir şey istemiyorum.

Benden parça-buçuk bir şeycik alır, gül bağışlar bana;

Bundan daha güzel bir alış-veriş günü istemiyorum ben.

O parça-buçuk değilim ki tümden başka bir şey olayım;

Başkasını istemiyorum, evet, istemiyorum ben.

Beni kapıdan çağırdın, sen damdan kaçtın.

Ne oyun bu, ne oyun bu, ne oyun bu, ne tuzak.

Benimle senin bildiğimiz o oyundan başka daha ne oyunlar pişirmişsindir sen;

Bense hamım.

                      ***

DİVAN-I KEBİR 6 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***                    

Neler öğrendik;

1.    Aşkın can gibi görünmeyen fakat varlığı ile her şey yapma kuvveti olduğunu öğrendik.

2.    Aşkın sivrilik ve batıcılık olmadığını, çok iyi, çok güzel olduğunu öğrendik.

3.    Mevlana Hazretleri aşkı da Allah’ı da Şems Hazretlerinin gönlünde bulunca Şems Hazretlerini dost olarak kabul ettiğini, başkalarını istemediğini öğrendik.

4.    Şems Hazretlerinin gönül padişahı olduğunu, Mevlana Hazretleri de onun elinden beslenmeyi tercih ettiğini öğrendik.

5.    Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin verdiklerini istediğini, başka bir isteği kalmadığını öğrendik.

6.    Mevlana Hazretlerinin bütünlük içinde olduğunu, parça olarak değerlendirme, yönlendirme, tanımlama yapılamayacağını öğrendik.

                    *

İşte böyle yaren;

Şems Hazretlerine Mevlana Hazretlerine çeşitli oyunlar oynadığını, bu oyunlarla uygunluktan olgunluğun en üst seviyesine yükseltmeyi öğretip yaşamasını sağladığını öğrendik, anladık.

                     *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 2260 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri aşkı anlatıyor)

2260. Ne sen (Şems Hazretleri) ortadasın, ne ben (Mevlana Hazretleri) ortadayım, ne o an (Zamanın bölünemeyecek kadar kısa olan parçası) var, ne de o dudakları ısıran dişler (Hayret eden şaşkın kişiler) var.

Sevdadan (Güçlü sevgiden, aşktan) bir ambar doldurmuşum;

O harmandan (Sap ve samanın birbirinden ayrıldığı) hep sevda taşımışım ben.

Sevda çekenlerin gönüllerine rahatsın, huzursun sen;

Zün-Nûn'sun (Zikir, fikir, hususi giyiniş, tören kabul etmeyensin), Cüneyd'sin (Bağdadi) Sufilerin ulusu), Bâyezid'sin (Bıstami) bana sen.

A kararımı-huzurumu alan güzel, gel;

Şekerkamışı demeti gibi kucağıma gel.

Taş yüreğini koy yüreğime;

Görmüyor musun, gamla taşlanıp (Üzüntüleri üzerime atıyorlar) duruyorum.

Yakın gel de yüzüme bir bak;

Aşktan ne izler var yüzümde, bir gör.

Gönlümün yanışından bir duman çıkarsam yedi göğün de perdesini yakarım.

Güz bağı-bahçeyi yakar-yandırırsa ilkbaharım, güldür dünyayı.

A baharlar der dünya, tekrar dönün, gelin;

Güzün (Sonbahar) zulmünden (Uğrattığı kötü durumdan), bağrımda yüzlerce dağ var.

Saki (İnsan ruhuna Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan), o güz (Sonbahar) kadehini döndür (Tanrı şarabını sabah ikram et) baharın aşkıyla mahmurum (Sarhoşluğun sebep olduğu sersemlik içindeyim) çünkü.

                      ***

DİVAN-I KEBİR 6 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***                    

Neler öğrendik;

1.    Şems Hazretleri ve Mevlana Hazretleri ortada gözükmediklerini, anı yaşayan kimselerin farkına varabileceklerini, hayret edip şaşkınlık göstereceklerini öğrendik.

2.    Güçlü sevgiden, güçlü istekten, güçlü tutkudan gıda olacak, kişiyi besleyip ayakta tutacak, ihtiyacını karşılayacak birikimleri Mevlana Hazretlerinin âşıkların hizmetine hazırladığını öğrendik.

3.    Şems Hazretlerinin kendini Allah’a adamışlara, Allah dostuna tutkun olmuşlara, aşk tutkusu içinde olanların gönüllerine rahat, huzuru veren olduğunu, her türlü kınayışa üzülmemek gerektiğini öğreten önder olduğunu öğrendik.

4.    Mevlana Hazretlerinin Şems Hazretlerini çok özlediğini öğrendik.

                    *

İşte böyle yaren;

İnsan ruhuna Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan kişinin sözleriyle insanı sarhoş edip sonrasında bahar sersemliği gibi sersemlik verdiğini öğrendik.

                     *

RAVLİ