DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 1330 İNCİ BEYİT

 (Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

1330. Senin sevgin, eteğime yapışmış benim;

Bu sevgi diyor, o sevgilinin sevgisinden.

Yeni-yeni ateşlerde yanan-yakılan benim;

Dostcağızlarla ne işim var şimdi?

Gönlüm, kararsız bir halde feryat (Haykırış, çığlık) edip duruyor;

Sevgilinin canına benziyor o.

Can, dostluğundan seni yaralar;

Bilmez ki canında diken var.

Bir ırmaktasın sen;

Diken tırmalıyor seni;

Bilmiyorsun ki diken gizlidir.

Kaç o dikenden, güle git;

Çünkü Tebrizli Şemseddin bahardır.

İşittim, lütfun (Önem verilen, sayılan birinden gelen iyilik ve yardım), dualar etmiş bana;

Kuluna (Sevgiyle bağlanmış olana) lütuflarda (İyiliklerde ve yardımlarda) bulunmuş.

A benim canım, karşılık olarak ne diyeyim, ne söyleyeyim sana?

Senin iyiliğini Tanrı övmüştür.

Ancak şu aşağılık duacı kulun canı, her gece, Ay yüzüne dualar etmemedir.

İnsana bütün korku, içinden gelin fakat insanın aklı daima dışarıdadır.

                      ***

DİVAN-I KEBİR 6 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***                    

Neler öğrendik;

1.    Allah’ı sevenin Allah dostlarını da sevip çok yaklaşacaklarını öğrendik.

2.    Büyük dostu tanıyanın küçük dostlarla fazla ilgilenilmediğini öğrendik.

3.    Candan sevenin can dostu olanın sevdiğinin içindeki haykırışları duyacağını, kendinin de edeceğini öğrendik.

4.    Dünya hayatının akıcılığına kendini kaptıranın hayatın sert ve ucu batıcı çıkıntılarına mecburen sürtünerek yaralanacağını, bu durumdan kaçma imkânının olduğunu öğrendik.

5.    Kaçtığımız zaman daha iyi şartlara sahip kişiye ve ortama kaçmamız gerektiğini öğrendik.

6.    Hayat dikense Allah dostu sevmenin gül olduğunu, Şems Hazretlerinin en güzel güllerden biri olduğunu Mevlana Hazretlerinden öğrendik.

7.    Şems Hazretlerinin iyiliğinin Tanrı’nın beğenisinde olduğunu öğrendik.

8.    Mevlana Hazretleri candan severek bağlandığı Şems Hazretlerine dua ettiğini öğrendik.

                    *

İşte böyle yaren;

İnsana bütün korkuların içinden geldiğini, aklını bu korkuya boyun eğdirmemesi gerektiğini öğrendik, anladık.

                     *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 1320 İNCİ BEYİT

 (Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

1320. * Günahını, tespih, ibadet haline kor;

Tövbeyi kabul etmede eşi-örneği yoktur onun.

Gönlün kırılsın, toprak ol burada;

Çünkü kerem, nerde olursa olsun, yok-yoksul kişiyi arar.

Kerem, eteğini altınlarla doldurdu da nerde bir tutsak varsa alıp azat etmeye geldi.

Hor (Değersiz, önemli olmayan, aşağı) kişiye yücelik bağışlar;

Aşağılık kişiye yücelik var.

Çünkü varlık, boyuna yokluğu arar;

Zekât (İslam dininin şarlarından biri), beğin (Bey olanın) bulunduğu yere gelmez.

Çünkü her şeyin zuhur ettiği şey, zıddıdır onun;

Bu iki zıttan yüzlerce şey zuhura gelir.

Sen, siyah bir tahtaya yazı yazsan yazını gizler o tahta;

Çünkü ikisi de zifir gibi karadır.

Yeni yazılan yazı, yaşlığından belli olur:

Fakat kurudu, eskidi mi, gönüldeki düşünceye döner, gizlenir.

Bu, sayısız şekilde anlatılır ama sen sus;

Tabiatlar, çok olan her şeye düşmandır çünkü.

Yaşayışın rahatı-huzuru, o güzeldir;

O güzeldir ki rahatı-huzuru alır-gider.

                       ***

DİVAN-I KEBİR 6 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***                   

Neler öğrendik;

1.    Günahımızın farkına vararak ve sıralayarak sürekli pişmanlığımızı belirterek tövbe etmemiz, tövbemizin kabul olması için dua etmemiz gerektiğini öğrendik.

2.    Aşk yurdunda yer almamız için, isteklerimiz en aşağıya çekilmesi, Allah’ın büyüklüğünün, asaletinin, azametinin devreye girmesini beklememiz gerektiğini öğrendik.

3.    Kişinin günahı sebebiyle kendini esir edeceğini, bu tutsaklıktan tövbe ederek ve tövbenin kabul edilmesi ile özgürlüğüne kavuşma imkanının olduğunu öğrendik.

4.     Değersiz, önemsiz, aşağı bir kişi bile olsak Allah’ın asaletinin gereği olarak yücelikler bağışlayacağını öğrendik.

5.    Allah’ın yardımı yokluk içinde olana geleceğini öğrendik.

6.    Yaradılışın meydana çıkardığı görünenin, iki zıttan bir ürün meydana getirmesi olduğunu öğrendik.

7.    Gönlümüzdeki düşüncenin kendini gizlediğini, değişik şekillerde kendini gösterdiğini öğrendik.

                    *

İşte böyle yaren;

Rahat yaşayış ve huzurun güzel olduğunu, bu güzelliğin isteklerin çok olması ile bu yerden alındığını öğrendik, anladık.

                     *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 1310 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

1310. Şu ağaç, bağın yarısını kaplamış ama ne fayda;

Meyvesi yok mu, yok.

Kaşları çatık değil, kesesini buzmuş, fakat inanma;

Gümüşü de vardır onun, malı-mülkü de.

Zengin, tahtın üstündeymiş;

Ne fayda;

Ellerini bir tahtaya bağlamışlardır onun.

Varlığı, dağ gibi bir tümdür ama cömertliği olmuştur;

Çürümüş, paramparça olmuştur.

Yaydan gelen ses, bir korkutucudur;

Çok defa da yayın sesiyle beraber gelir ok yarası.

Tesir (Etki) edeni, eserler suyundan (Emek sonucu ortaya konan ürünlerde, yapıtlarda) seyret;

Eseri (Emek sonucu ortaya konan ürünü) görmek, her köre (Gittiği yeri göremeyenin çukura düşmesin diye eline verilen) sopadır.

Seni görmezlerin (Görmezlikten gelenler olsa da) ardında görürler var;

Görmeyi aramak, görenin ilhamıyla (Seslenişi ile) olur.

Neye sahipsen aramaz mıydın onu;

Arayışlar;

Kulağı tutup çekenlerdir, müjde verenlerdir.

Öyle ol ki isteklerin çoğalsın-dursun;

Fazla ekin ekenin tamahı (Doymazlığı) da fazla olur.

Ettiğin zulüm (Yerinde olmayan davranışlar) yüzünden ümitsizliğe düşme;

Çünkü kerem (İyilik, bağış) denizi, tövbeleri (İşlediği bir günah veya suçtan pişman olarak bir daha yapmamaya karar vermeyi) kabul eder.

                       ***

DİVAN-I KEBİR 6 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***                   

Neler öğrendik;

1.    Ağacın meyve vermesi, parası olup da harcama yapmayanın yüzüne bakarak anlayabileceğimizi öğrendik.

2.    Zengin kişi varlığı dağ gibi olsa da cömertliği yoksa elini ayağını zenginliğinin bağlayıp esir ettiğini, zeginliğinin fayda sağlamadığını öğrendik.  

3.    Önce ses geleceğini, sonra korkutacağını,  sonra da tehlike gücüne göre yıkıp bozacağını öğrendik.

4.    Emek sonucu ortaya konan ürünün apaçık göründüğünü, aklını kör edenlerin göremeyeceğini veya görse bile görmezlikten geleceğini öğrendik.

5.    Yaptıklarımızı görmeyenler olsa da gören ve değer verenlerin olacağını öğrendik.

6.    Aradığımıza sahip olacağımızı, bunu da bize ikaz edenlerin, müjdeler verenlerin yönlendirmesiyle, işaret etmeleriyle elde ettiğimizi öğrendik.

7.    Doğru yolda arayışımızda isteklerimizi çoğaltmamız gerektiğini öğrendik.

                    *

İşte böyle yaren;

Yaptığımız yanlışlıklara takılıp doğru yoldan geri kalmamamız, affedileceğimizi düşünerek ümidimizi kaybetmememiz gerektiğini, çünkü bize yol gösterenin, yolumuzu aydınlatanın, yardım edenin tövbemizi kabul edeceğini, işaretlerine göre hızlı yol almamız gerektiğini öğrendik, anladık.

                     *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 6. CİLT 1300 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

1300. İyiyi kötüden ayırt (Temyiz) edenlerin mahallesi, bir başka türlüdür;

Orda ibadet törenleri de vardır, suç adetleri de.

Bu mahallenin sahibiyse ölümsüz bir padişahtır, bu mahalleyi afetlerden adamakıllı silmiş-süpürmüştür.

Ümitsizlik vaktinden sonra ümit vardır:

Körlüğün içinde gönül gözü bulunur.

Işığı görmedikçe kör olduğunu nasıl bilirsin?

Karayı (Siyahı) görmeyen, nerden bilecek ak (Beyaz) nedir?

Bir-birine eş-dost olan yüz binlerce şekil, yüz binlerce mana, bir tek padişahın, gizli tasarrufuna, görünmeyen tedbirine bağlıdır.

Söğüt ağacının dallarını, nasıl yel oynatırsa bu şekilleri, bu manaları da o padişah oynatır.

Sevgilinin azarını görüp de ümitsizliğe düşme;

Oruç zahmetinden sonra bayram günü, gelir çatar.

• Azarlama oldukça sevgi de var;

Her eksik, tamama doğru çekilir-gider.

Sözü bırak da görülmedik olayları apaçık gör;

Bu, daha iyi.

A kardeş, hoca çok sert diye eziyet çekme;

Lütfediş (Önem verilen, sayılan birinden gelen iyilik ve yardım), bağışta (Yardımda) bulunuş zamanında da pek yamandır (Güç, etki veya beceri bakımından alışılmışın üzerinde olan kişidir) o.

                      ***

DİVAN-I KEBİR 6 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***                    

Neler öğrendik;

1.    Geçmişteki kötü durumların etkisinden kedini kurtaranların, gelecekte olacak durumların baskısından kutulan kişinin aslında aslı esası olmayan işlerden kendini temizlemiş olacağını, benliğini esas almadan doğru olanı yapan olacağını öğrendik.

2.    (Çıkarımıza uyana iyi, uymayana kötü demek çok aşağıdakilerin davranışı olduğunun bilince olmalıyız)

3.    Ayırma ayrılma işini ciddiye alan kişilerin iyiyi kötüden ayırt edebilen kişiler olduğunu, böyle bir topluluğu ölümsüz bir büyüğümüzün doğa olaylarının sebep olduğu yıkımlardan koruduğunu öğrendik.

4.    Her şeyden bağımsız sadece Allah’a olan özel bağ kurma olayında, daima iyiliğimiz esas alınarak olmasını beklememiz gerektiğini öğrendik.

5.    Ümitte; sebep, neden ve başka veriler ve sıralı oluşumlardan bağımsız olarak Allah veya Allah dostlarından istenilip beklenilendir.

6.    Ayırt etmekte muhakkak ışık gerekli olduğunu, ışık olduğu halde ayırt edemeyenlerin beyninin kör hükmünde olduğunu öğrendik.

7.    Birbiri ile ilgisi, dostluğu olan şekil ve anlamların istediği gibi kullanma yetkisi olan yetkilinin hazırlığı ve kötü veya yanlış oluşumu önleyecek yol ile kontrol edildiğini öğrendik.

8.    Şekil ve manaları hareket ettirenin yüksek yetkili kişiye ait olduğunu öğrendik.

9.    Azarlama hoşa gitmese de içinde çok sevgi olduğunu bilmemiz, kişinin eksikliklerini tamamlamasına doğru çekilen bir yol olduğunu öğrendik.    

                    *

İşte böyle yaren;

Allah dostlarının sertliğinden sıkıntı veya güçlük duymamalıyız, onların iyiliklerinin, bağışlarının olağandışı, alışılmadık olduğunu bilmemiz gerektiğini öğrendik, anladık.

                     *

RAVLİ