DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 3290 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini olan aşkı anlatıyor)

3290. Küfre (Dinin temeli olan inancı kabul etmemeye) de boş vermiş, imana da;

İkrar (Saklamayıp doğruca söyleme, açıkça söyleme), onca inkâr gibi bir şey.

Hiçbir kimse, bir gönül görmüş müdür ki gönlü olmasın;

Yahut da yok olmuş bir canın, kılıçla dirildiğini duymuş mudur?

Kimse görmediyse ben gördüm;

Bana yüz gösterdi çünkü.

İlmim de onun kabul ettiği ilim ancak, amelim ( Yaptım iş) de;

Bundan başka makbul (Geçerli, kabul edilmiş) olan bilgiden (Öğrenme, araştırma veya gözlem yolu ile elde edilen gerçeklerden) de bezmişim (Bıkıp usanmışım), ibadetten (Dinin emirlerini yerine getirmekten) de.

O Ay, geceleri, uykumu çaldı-götürdü amma vuslat (Sevgili ile buluşma) bağışladı, uyanık bir baht verdi bana.

Bu vuslat, binlerce uykudan yeğ (Üstün, tercih edilen);

Sakın uykuya dalma.

Çocuk, ağlayışı gönüllerde ne tesirler yapar;

Ne bilsin.

Habersizce ağlar amma gizlice, yüzlerce süt kaynağı coşar ona.

Bilmiyorsan bile ağla;

Çünkü cennet de senin ağlayışından düzülür (Bir gereksimin karşılanması için, birçok şeyi birbirini tamamlayacak biçimde bir araya gelir), nehirler de ağlayışınla coşar.

Bu gece, padişahlığının şanına (Gösterişine) bak, şerefini (Erdemle, yüreklilik ve yetenekle elde edilmiş iyi ünü)  seyret;

Padişah da köyümüzde bu gece, kumandan da.

                     ***

DİVAN-I KEBİR 5 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Şems Hazretlerini tanıyınca Mevlana Hazretleri; daha önce inandığı ve savunduğu, çok değer verdiği, uyguladığı birçok düşünceden ve hareketten vazgeçtiğini öğrendik.

2.    Şems Hazretlerini tanıyınca Mevlana Hazretleri; yok olmuş bir canı dirilten ölümsüz gücü gördüğünü öğrendik.

3.    Şems Hazretlerini tanıyınca Mevlana Hazretleri; ilmin kabul ettiği ve geçerli olan bilgiden, yaşama ve iş görme isteğinden, tekrar eden ibadetten zevk almamaya başladığını öğrendik.

4.    Şems Hazretlerini tanıyınca ve buluşunca Mevlana Hazretleri; uyanık bir talihe kavuştuğunu öğrendik.

5.    Şems Hazretlerinin etkisini, büyüklüğünü, şerefini görmenin, yakın olmanın çok kazançlı olduğunu öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

Ağlamanın çok tesirli olduğunu, birçok nimetin coşturacağını öğrendik, anladık.

                   *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 3280 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini olan aşkı anlatıyor)

3280. Yolunda yüzlerce pusu (Saldırmak için saklanılarak beklenilen yer) vardı;

Fakat yol, yakın göründü, dümdüz göründü bana.

Gül bahçesine benzeyen (Şems Hazretleri) yüzünden sarhoş oldum;

Elimi likenlere attım, ayağımı dikenlere bastım.

Kuş gibi yemine koştum;

Bir de gördüm ki kanatlarım, gagam, kanlar içinde.

Tuhafı  (Şaşılacak, garip) da şu ki:

Açtığın yara, ambardaki her yem tanesinden daha hoş, daha tatlı.

A güzelim, sensiz yaşayış haram (Yasak bana);

Sensiz, baht uyanmaz.

Zaten baht ( Gelecekteki olayları kaçınılmaz bir biçimde belirleyen ilahi iradenin insan ve toplum için çizdiği yaşayış biçimi, kader, talih) da sensin, yaşayış da sen;

Bundan ötesi kuru addır (Özelliği olmayan isimdir), lâftan (Sözden), incinmeden (Davranışlar yüzünden üzüntü duymak, gücenmek, kırılmaktan) ibarettir (Oluşan, meydana gelendir).

A gönlünden beni çıkaran, a beni unutan;

No olur beni bir hatırlasan, ansan (Aklına getirerek sözümü et veya düşün).

Deredeki su, bir kere akıp gitti mi, felek, onu nerden bir daha getirecek?

Sus ki o sırlar (Aklın erişemediği, açıklanamayan veya çözülemeyenleri) söyleyen aşk hocası, kavgayı, inadı (Direnmeyi) arttırıp gidiyor.

Bütün gök bölgelerinde bir yıldız, böylesine bir Ay’ın burcuna nasıl olur da tutulur?

                     ***

DİVAN-I KEBİR 5 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Allah’a ulaşma yolunda sayısız engeller ve pusular olduğunu, Mevlana Hazretlerinin aşk yolundan ulaşma isteği yolu düzleştirdiğini ve yakınlaştırdığını öğrendik.

2.    Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin yüzünü görünce hayranlıkla sarhoş olduğunu, sonrasında yaralanacağım, acı duyacağım endişesi ve korkusu olmadan işlere giriştiğini öğrendik.

3.    Şems Hazretleri Mevlana Hazretlerini tuzağa çektiğini, Mevlana Hazretlerinin bile-bile, hoşlanarak ve başına geleceği tahmin ederek avı olduğunu öğrendik.

4.    Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerinin insanın talihini değiştirdiğini, Şems’in olmadığı bir yaşamı istemediğini öğrendik.

5.    Allah dostu sevgilinin dışındaki yaşamın laftan, sözden, şöhret olmaktan, incinmekten başka bir şey olmadığını öğrendik.

6.    Mevlana Hazretlerini gönülden çıkarmanın doğru olmadığını öğrendik.

7.    Şems Hazretlerinin sırlar söyleyen aşk hocası olduğunu öğrendik.

8.    Aşkın parlaklığa, büyüklüğe, şöhrete bağlı olmadığını, tuttuğunu uydusu yaptığını öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

Allah’ın kendisini arayan kulunu kendisine yakınlaştırıp huzuruna almak için kendi dostlarından birini bu yolcuyu hazırlaması için görevlendirdiğini, arayan kişiye de Allah kendi dostuna aşık ederek bağ kurduğunu, işleri hızlandırdığını öğrendik, anladık.

                   *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 3270 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini olan aşkı anlatıyor)

3270. Bu kup-kuru yerde Nuh'un gemisine benziyorum ben;

Tûfan (Şiddetli yağmur) da vâdemin (Bana tanınan zamanın) gelip çatması.

Nûh'un gemisi de gayb âleminde, pusudaki dalgaları bekliyordu hani.

 Susanların arasına girdik, yattık-uyuduk;

Çünkü sesimiz, feryadımız haddi (Sınırı) aşmıştı zaten.

A yüce sevgili, a her işte eşsiz güzel;

Düzenbazsın;

Fakat seni seven de düzenbaz.

Kıyamet günüsün sen;

Şehir, pazar, senin yüzünden alt-üst olmuş.

A sevgili, maşuklar (Sevilenler) bile aşkından feryat etmede;

Artık âşıkların feryatlarım ne diye söyleyeyim ben?

Ecel günü, ben öldüm mü, mezarda gözleme beni.

Dirilmeyi istiyorsan ısmarla vuslat (Sevgiliye kavuşma) yeline (Rüzgârına) beni.

Sensiz, yaşayışın da bir değeri yok, neşe’nin de;

Son-ucu, sen nerdesin, biz nerdeyiz?

Sensiz, bir damarımın bile aklı başındaysa can damarım kopsun gitsin.

                     ***

DİVAN-I KEBİR 5 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Mevlana Hazretlerinin yaptığı çalışmanın kuru bir alanda yağacak şiddetli bir yağmurdan korunmak için gemi yapma çalışması gibi algılanacağını, ancak ölüm anında gerçeklerin anlaşılacağını öğrendik.

2.    Kurtuluş gemisinin hazır olduğunu, her an insanı boğacak dalgaların insanları yutmaya hazır olduğunu öğrendik.

3.    Mevlana Hazretlerinin dünyada söyleyeceği sözleri söylediğini, sözlerinin değerli ve geçerli olarak benimsenip yayıldığını öğrendik.

4.    Şems Hazretlerinin Mevlana Hazretleri ile tanışmasından sonra birbirine olan sevgi ve saygı yüzünden oluşan aşk ile bilinmeyen veya ifade edilmeyen, gizlenen veya iki yüzlülükle saklananların ortaya çıkartılarak açıkça anlaşılmasını sağladıklarını öğrendik.,

5.    Ölümün Allah dostu aşkı yüzünden neşe içinde gerçekleşeceğini öğrendik.

          *

İşte böyle yaren;

Mevlana Hazretleri yaşayışının bütününü Şems Hazretlerine aşkla verdiğini, aklı ben dedikçe o benlik damarını kuruttuğunu öğrendik, anladık.

                   *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 3260 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini olan aşkı anlatıyor)

3260. Gök kubbede oturanlar (Allah dostları), damdan düşmeyen bir tası, görmemişlerdi!

Asla (Hiçbir şekilde).

O kadar koşmayın, o kadar yorulmayın;

Şu yerin altında çırak ne olmuşsa usta da o olmuştur.

A güzel, nazlanma;

Bu mezarda nice Şirinler, Ferhat gibi yok olup gitmiştir.

Direği yelden olan yapı, ne kadar dayanabilir ki?

Kötüysek kötülüğümüzle geçtik-gittik;

İyi idiysek anın bizi hayırla.

Zamanının tek eri olsan bile tek-tek gidenler gibi sen de gidersin bugün.

Yalnız kalmayı istemiyorsan hayırdan-iyilikten evlâdın olsun.

O gizlilik âleminin bükülmüş ipliğidir kalan;

Dünyaya direk olanların canıdır o.

O süzülmüş, seçilmiş aşk cevheri yok mu?

Ölümsüz olarak kalan, odur ancak.

Şu akıp giden kum selinin ne durması vardır, ne dinlenmesi;

Bir şekil bozuldu mu, bir başka şeklin temelini atarlar.

                     ***

DİVAN-I KEBİR 5 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                        ***

Neler öğrendik;

1.    Yer çekiminin Allah’ın kuralı olduğunu, gökte ne varsa yere düşeceğini öğrendik.

2.    Usta da olsak çırak da olsak bir şekilde ölüp toprağa gömüleceğimizi öğrendik.

3.    Sevenlerin de sevilenlerin de güzellerin de çirkinlerin de öleceğini, zamanın en kıymetlisi olsan bile mezara konulacağını öğrendik.

4.    İyi olanların, iyilik yapanların unutulmayacağını öğrendik.

5.    İyilik yapanların yaşama destek olduklarını, dünyayı yaşamı sağlayanların vazgeçilmezi olduklarını öğrendik.

6.    Ölümsüz olanın değerli olan aşkın olduğunu öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

Dünya yaşamının hareketli olduğunu, eski şekillerin yok edilip yeni şekillerin meydana gelmesi ile şekil âleminin akıcı bir şekilde devam ettiğini öğrendik, anladık.

                   *

RAVLİ