DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 1030 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

1030. (Allah barışa çekince) Padişahım (Şems Hazretleri), barışı (Uyum, karşılıklı anlayış ve hoşgörü ile oluşan ortamı) dilemekte;

Bu yüzden bütün göklere tesir etti barış.

* Gök, şu toprak yurda dadı (Bakıcı) kesildi;

Öküzle (Görgüsüz, kaba, anlayışsız, yeteneksiz kişi) aslan (Gürbüz, cesur ve yiğit adam ile), barıştı-gitti.

* Sen de barış, son-ucu şu kadar bil ki şimdi cebirle (Zorlayış) kader (Kaçınılmazlık) bile barıştı.

 Yeter;

Biz daima barıştayız;

Barışı, bir kalkan (Koruyucu) olarak kullanmıyoruz biz.

Kocalıkta (Yaşlılıkta) da iş var, gençlikte de;

Kocaldın da öldün, fakat genç olarak doğdun.

Eşeğinin sesi kaybolduysa ne var?

Aklın, seni çağırışı, Mesih’in (Ölüyü dirilten-hastayı iyileştiren peygamberin) daveti gibidir sana.

Yalancı sabah gülmeseydi hiçbir gönül, ağlayıp inlemezdi.

Can güzeli bize yüz gösterseydi bütün zerreler (Çok küçük parçaların), bize döner, yok olur-giderdi.

Sendeki senliği bir soluk, eksiltseydin iki dünyada (Madde ve mana dünyasın) da sana benzer kim olurdu ki?

O güneşin kıskançlığı olmasaydı yer-yer, her zerre, sakilik ederdi (Allah’ı gönlüne sevdirir, Allah nuru saçan olurdu ).

                            ***   

DİVAN-I KEBİR 3 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                     ***

Neler öğrendik;

1.    Barış isteyen kişinin gönüllü olarak, kafasını kullanarak istemesi, Allah’ın da bu barışı dilemesiyle olur.

2.    Allah dostunun barış dilediği zaman bütün göklere tesir ettiğini, birbiri ile uzlaşmayacakları çocuk bakıcısının çocukları barıştırıp anlaştırdığı gibi uzlaştırdığını öğrendik.

3.    Seven ve sevilen arasında barış olduğunu, barışı kendilerini korumak amaçlı kullanmadıklarını öğrendik.

4.    Aşka yönelen kişinin gençleştiğini, ölümsüzlüğe ulaşma imkânına kavuştuğunu öğrendik.

5.    Yalancı sevincin kısa süreceğini, sonra kişiyi ağlatıp inleteceğini öğrendik.

6.    Benlik yapmaktan kendini kurtaramayanların madde ve mana dünyasında gelişemeyeceklerini öğrendik.

                *

İşte böyle yaren;

İnsan gönlüne Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan kişinin kıskanç olduğunu, herkese vermediğini öğrendik.

                   *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 1020 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri kendisini anlatıyor)

1020. Yokluktan (Düşünce ve tasarım dünyasından) başka armağanım yok, yokluğuma var adını takıver-gitsin.

Hem kıran (Gücendiren-inciten) sensin, hem kırılmışı onaran (Gönlünü alan) sen;

Kırığın üstüne sür can meltemini (Nefesinle etkini göster).

O şekeri, o fıstığı sevme;

Senden bir türlü ayrılmayan bu kulu (Sevgi ve dostlukla bağlanmış kişiyi), bu köleyi (Karşılık beklemeden hizmet edeni) sev.

A gönül, sana elli kere söyledim;

Söz avlama, şu oltanın üstüne bas ayağını (Aşkın seni avlamasını iste ve kendini oltanın ucuna kendini tak, aşkın avı ol).

 İnci madeniyle uzlaştım (Şekli değişmeyen değerlerin çok bulunduğu kişi olan Şems Hazretleri ile aramızdaki düşünce ve çıkar ayrılığını, karşılıklı ödünlerle kaldırarak uyuştuk);

Ay değirmisiyle (Dolun yüze sahip Şems Hazretleriyle) barıştım.

Sirke küpü (Uygunsuz-yakışıksız), şekerle (Sevimli, cana yakın, güzel kişi ile) barışmak dileğine düştü;

Şükürler olsun ki şeker de barışı kabul etti.

Barış da Tanrı çekişiyle olur, savaş da; fakat barış, solukla, lâfla olmaz;

Kafayla, gönülle (İçten gelen istekle) olur.

Mesih, ansızın göğe ağdı da meleklerle insan, barıştı, uzlaştı.

A lütuf göğü, bir kere daha benimle barışırsan Mesih'in olurum (Ölü gönlünü diriltir, hastalığını iyileştiririm) senin.

 Onun çekişi, yokluğa (Her şeyin tasarlandığı âlem sana) varlık verdi;

O yağ parçasına bir bakış baktı barış.

                            ***   

DİVAN-I KEBİR 3 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                     ***

Neler öğrendik;

1.    Allah’tan başka her şeyin yok olacağı bilincine varanın sahip olma duygu ve isteğinden soğuyacağını öğrendik.

2.    Mevlana Hazretleri kendisini sevenden hiçbir zaman ayrılmayacağını öğrendik.

3.    Söz avlamanın elde edişi olmadığını, yol gösteren, yolu aydınlatan Allah dostuna avlanmanın faydalı olacağını öğrendik.

4.    Sırlar veren, yücelere giden kapıları açan kişi ile ödünler vererek, hizmet ederek uyumluluk sağlamak gerektiğini öğrendik.

5.    Hiçbir şeyden hoşnut olmayan kişi ile çok cana yakın, güzel ve sevimli ayrı da olsalar bile barış yaparlarsa birbirlerine uyum sağlayacaklarını öğrendik.

6.    Barışın lafla olmadığını, istekle, düşünceyle, kararlı olmakla, gönüllü davranmakla ve Tanrı’nın barışa doğru çekişiyle olduğunu öğrendik.

7.    İnsan ve Melek ayrı yapıda olsalar bile barış içinde beraber olabileceğini öğrendik.

8.    Zıt oluşa bakarak beraberlik olmaz düşüncesinden kurtulmamız, Tanrının çekiciliği ile barış yapmak için uğraşı verilirse beraberliğin sağlanacağını öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

Aşkın çekişi kişiyi yokluk âleminden varlık âlemine çekeceğini, yağ parçası olan insanı çok değerli insan yapacağını öğrendik, anladık.

                   *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 1010 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

1010. Şu yeni elbiseyi (Aşkın üstümüze işlemelerini) seyret;

Her kıyısında, senin yeni bezentiler bezeyen (Süsleyen süslerin) ustanın bir ustalığı (Öğreten kişiliği), bir süsü-püsü (Anlamı zenginleştiren sanatı) var.

Yeni bir uçuş yap, âşıkların başlarına çizgin, vefalar (Sevgiye devam et, sevgi dostluk bağlılığının devamını) göster de devlet kuşu ol (İyilikleri yücelerden getiren olmak için), aç kanatlarını (Yücelere doğru git).

Keremlerin (Soyluluk, ululuk, büyüklük, asalet), lütufların (Önem verilen, sayılan birinden gelen iyilik, yardım), kanaat ehli (Elindekinden hoşnut olma durumu, yeter bulma, yetinme, fazlasını istemeyen, doyum sağlamış) olana bile her solukta yeni bir hırs (Sonu gelmeyen istek) verir, yeni bir tamah (Açıkgözlülük) verir.

Testiyle şarap sun, şu yeni konuk olan sağrak (Büyük kadeh) yapıcı, pek susadı.

Sırrımı gammazlamaya (Gizli tuttuklarımı açıklamaya) yüzümün rengiyle akan gözyaşım yeter, her biri de yeni bir gammaz.

Hızlı gir içeriye, hızlı gir; bu tezlikte yeni bir sanat vardır, yeni bir âlet var.  

Yeter, sus artık;

Senin sözlerin, aşka karşılık, yeni elbiseciden alınmış eski elbisedir âdeta.

Bir solukcağız (Kısa bir zaman), şu sarhoşun yanağına koy yanağını;

Bir solukcağız savaşı, cefayı (Üzüntüyü) azalt.

Ele geçireceğim gümüş yoksa altına benzer şarap kadehini sun şu elime.

Yedi göğün de kapısını sen açtın;

Şu yürümekten kalmış gönüle koy kerem elini.

                            ***   

DİVAN-I KEBİR 3 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                     ***

Neler öğrendik;

1.    Aşkın değerlerini seven ve benimseyip sahiplenenlerin dışa vuran güzelliklerini görmemiz, ustalıklarını seyretmemiz gerektiğini öğrendik.

2.    Aşıkların düşünce ve görüş yapısına doğru yol almamız, onlara hizmet edip yakınlaşmamız gerektiğini öğrendik.

3.    Aşk yolculuğunda büyükler, yolcunun görüş ve anlayış sahibi olana kadar yardım ettiğini, destek sağladıklarını öğrendik.

4.    Kendini düşünmeyen kişinin sarhoşluğun hoşluk oluşturduğunu, sırları bu sayede öğrenebildiğini öğrendik.

5.    Aşk yolculuğu hızlılık istediğini, yeni sanat sahibi olmak için çok gerekli olduğunu öğrendik.

6.    Seven sevdiği ile beraber olunca savaşı da üzüntüyü de azaltacağını öğrendik.

7.    Madem para ele geçiremiyorsun, insana hoşluk veren aşk sarhoşluğunu seçmemiz gerektiğini öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

Şems Hazretlerinin yücelere giden yolun kapılarını açtığını, ne yapacağını şaşırmış Allah aşıklarına yardım elini uzattığını öğrendik, anladık.

                   *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 5. CİLT 1000 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretlerini anlatıyor)

1000. Hekim de senin yüzünden hasta, dost da;

Fakat ilâcın da, hastalığın da senin.

A gaflet (Dikkatsizlik yapan) şarabını içip de münkir (Tanrının varlığını kabul etmeyen) olmuş kişi, ağzının kokusu, ikrarın  (Sakladığını doğruca söylemendir) senin.

Perdeyi (Müziği) değiştir, yeni bir nağmeye giriş;

Bak, şimdicek gökyüzünden yepyeni bir ses geldi-çattı.

Akıldan, yepyeni bir sır gelmese ne kulak tazeleşir, güler, ne fikir.

Zühre (Jüpiter- sihri bozan yıldız) de bunu yapar, çünkü o Ay yüzlüyü gördü;

Senin neşeler veren yepyeni sazını o çalar artık.

Kalk çabuk o koca sağrağı (Büyük kadehi) getir de yeni ortağın utancını gideri-vereyim.

Sıçra, kalk a sâki (İnsan ruhuna Allah’ı sevdiren, Allah nuru saçan kişi), çalgıya başla, yıllanmış şaraba yepyeni bir başlangıç ver, onu sunmaya koyul.

Yanağımı ısırdın ya, buna karşılık şu yeni diş yerini bir öpüver.

Altın gibi sararıp solan yüzüm, senin yüzünden bir altın makası ekle etti;

Yeni bir naza giriştim mi hemen gelip beni buluyor.

Fakat nasıl da nazlanmayayım ki gizli-açık, her an yeni bir elbise geliyor bana, her an, yeniden-yeniye ağırlanıyorum ben.

                            ***   

DİVAN-I KEBİR 3 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                     ***

Neler öğrendik;

1.    Mevlana Hazretlerinin Şems Hazretlerine aşık olması nedeniyle ayrılığın seveni hasta ettiğini sevdiğinin yüzünü görünce iyileşeceğini öğrendik.

2.    Şems Hazretlerinin Allah dostu çok güzel insan olduğunu, bunu böyle etmeyenin alıp verdiği soluktaki kokudan nefretinin açıkça belli olacağını öğrendik.

3.    Yücelerden güzel, uyumlu sesler geldiğini, müzik aletini çalanın gelen bu nağmelere uygun müzik yapması gerektiğini öğrendik.

4.    Aklımıza gelen yeni sır ile kulaklarımız tazeleşip güler bir hale geldiğini, fikrimizin de tazeleşip güldüğünü öğrendik.

5.    Şems Hazretlerinin yüzünü görenin büyü tesirinden kurtulup neşeler veren kişi olacağını öğrendik.

6.    Dünyadaki olan olayları taraf tutmadan, bağlı olmadan olduğu gibi gören kişinin utanma duygusunun kaybolacağını öğrendik.

                     *

İşte böyle yaren;

Şems Hazretlerinin her an Mevlana Hazretlerine hediyeler ve iyi davranışlar geldiğini öğrendik, anladık.

                   *

RAVLİ