DİVAN-I KEBİR 4. CİLT 2470 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Şems Hazretleri ile olan ilişkisini anlatıyor)

                              

2470. Aşıkların varını-yoğunu rehin alan (İstediği yaptırmak için zorlayan);

Kanını dökme âşıkların, yürü-git.

Her yol başında kan izlerine bak, her yanda kanlı bir nara duy.

Şu gönüle dedim ki:

“ Onun çevgenini gör de bir topsan o çevgene (Ucu eğri sopanın yönlendirmesine) uy (Uyum sağla), dönedur (Döne-döne), koş-gitsin (İstenilen yere elsiz, ayaksız git)”

Gönül dedi ki:

“ Onun çevgeninin büklümünde yüz binlerce defa eskidim, yüz binlerce yenileştim.

Gönül topu, kaçar-gizlenir mi çevgenden?

O ovada ne kuyu var, ne tepe.

Can kedisi, ecel aslanının aksırığından fırlamış, çıkmış amma o kedi miyav dedi mi aslan tir-tir titrer.

Bu altın, Tebrizli Şems’in madeninden (Çok değerli şeyleri kapsayan kaynaktan);

Arpa-arpa (Tane-tane) ararsan daha da ayarı halis (Katışıksız, saf) olur.

A çalgıcı, gene söyle sırlarımızı;

Gene anlat cana canlar katan hikayeleri.

Biz bugün ağzımızı yumduk, ondan bahsetmeyeceğiz;

Gönüller açan söze gene sen başla.

Kulağım ağır işitiyor;

Yanağını yanağıma koy da o güzel yüzlünün vaadini bir kere daha söyle kulağıma.

                            ***   

DİVAN-I KEBİR 3 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                            ***

Neler öğrendik;

1.    Şems Hazretlerine gönül verenin onun yönlendirdiği yere süratle gitmemiz, istediğini yapmamız gerektiğini öğrendik.

2.    Şems Hazretlerinin verdiği yüz binlerce görevlerle yorulup eskiyeceğimizi fakat yüz binlerce defa yenileşme sağlayacağımızı öğrendik.

3.    Şems Hazretlerinin sözlerini okuyup geçmenin bir fayda vermeyeceğini, harf-harf, kelime-kelime, ince-ince düşünüşler ile inceleyip anlamaya çalışmamız, anladığımız şekilde içselleştirmemiz, davranış şeklimize kazandırmamız gerektiğini öğrendik, anladık.

                          *

İşte böyle yaren;

(İnsan beyin yapısı birden en doğruyu elde edemeyeceği için aşamalardan geçerek öze-esasa yaklaştığı için değer yargıları değişerek ilerleme sağlanır.

Basitçe anlatmak gerekirse;

Toplumun üstüne giydirdiği değerler elbisesini üstünden çıkararak yeni elbiseyi giyersin, bir zaman sonra o elbiseyi de çıkartıp yeni bir elbise giyersin ve bu binlerce defa tekrarlanarak uygunluktan olgunluğa kadar süren bir değişim yaşarsın)

Şems Hazretlerinin açıkça söylediği sözleri önemseyip değişim yaparak içselleşirsek sonra Şems Hazretlerinin kulağımıza sırları fısıldayacağını, çok özel biri olacağımızı öğrendik, anladık.

                         *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 4. CİLT 2460 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Tebrizli Tanrı Şems’ini olan aşkı anlatıyor)

                              

2460. Dün gece halk yatmıştı, güzel, tatlı uykuya dalmıştı;

Oysa her yana koşuyor, âşığın canına kastediyordu.

Gâh (Bazen) Ay gibi (Işığı) damlara vurmuş, gâh seher yeli (Sabah güneş doğmadan hemen önce esen rüzgâr) gibi bir yandan bir yana esiyordu.

Derken ansızın damdan tasımız (Şapkamız) düştü, sırrımız yayıldı gitti;

Bekçiler dedi-koduya girişti.

Mahallenin ortasından hırsızın sesi duyuldu;

Bir yara açtı, yüzünü gizleyiverdi.

Sert huylu feleği bile zebun (Güçsüz, zayıf, aciz) etmişti o;

Bekçiler izinin tozunu bile bulamadılar.

Akıl Eflatun’u, izleri kıldan kıla bilen o hekim geldi;

Yarayı görünce.

Kimin eliyle açılmış, bildim dedi;

Bu yara, kat-kat fitnelerin aslının (Esası-özü gizlemek, dikkatlerden gizlemek için devamlı karışıklığın, kargaşanın) açtığı yara;

Onun yarası olunca çaresi yoktur;

Onun açtığı yara onulmaz (İyi olmaz).

Eski candan el yıka;

Bu yaranın ardından yeni bir can geldi sana.

Bu Tebrizli Şemseddin’in, o renk-koku dünyasından dışarıda olanın aşkı.

                            ***   

DİVAN-I KEBİR 3 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                            ***

Neler öğrendik;

1.    Mevlana Hazretlerinin gece çok sevdiği Şems Hazretlerini göremeyince onun yüzüne çağrışım yapan Ay’a ve yaptıklarına baktığını, Şems Hazretleri ile Ay’ın benzer hareketler yaptığını gördüğünü, özlemini gidermeye uğraştığını öğrendik.

2.    Karanlıkta kalanları aydınlatanın Şems Hazretlerinin olduğunu öğrendik.

3.    Şems Hazretlerinin gizliliği sevdiğini, sevdiklerine bile gizlice işler yaptığını öğrendik.

4.    Şems Hazretlerinin Mevlana Hazretlerine aşk yarası açtığını, kapanmayan bir yara oluşturduğunu öğrendik.

5.    Şems Hazretlerini tutkulu sevgiyle sevenin yeni bir cana sahip olacağını, bu cana sahip olarak eski sahip olduğu candan vazgeçtiğini öğrendik.

                          *

İşte böyle yaren;

Şems Hazretlerine olan aşkın bu dünyaya ait koku ve renk dünyasından dışında olduğunu, bildiğimiz aşk hikâyeleri ile anlatılanlardan farklı olduğunu öğrendik, anladık.

                         *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 4. CİLT 2450 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Allah ile olan ilişkisini anlatıyor)

                              

2450. Tanrım;

Şu ırmağın suyu, senin ihsanın her yana aktıkça, bulunmasın hiç.

Tanrım;

Bu duaya sen de âmin de;

Dua da senin duan, âmin de senin âminin.

Dünya çenginde (Telli sazında) dünya kanunda teller var;

Her telin feryadı, senin fermanına göre.

Ben uyumuştum, sen uyandırdın beni;

Senin çevgeninde (Topa vurulan ucu eğri sopada) bir top gibiyim ben.

Yoksa senin çekişlerin olmasa topraktan yaratılmış bir kişi nerde, aşk nerde?

Kuru toprak sarhoş oldu da yaş-yaş nağmelere koyuldu;

Senindir bu nağme, senindir bu nağme, senindir senin.

Dün lütfu, kimsin sen diye sordu bana;

Dedim ki:

“A benim canım, dağarcığında bir kediyim.

Dedi ki:

“ A kedi (Uysal ve sokulgan kişi), muştuluk (Sevindirici haber) sana;

Padişahın, seni aslan (Cesur, yiğit, gürbüz) edecek”

Ben sustum, fakat sen bırakmadın;

Çeng (Telli çalgı) gibi senin feryadına uymuş-gitmişim ben.

Gözleri bir çift kan çanağı, elinde kılıç, her yana koşup aramadaydı onun aşkı;

                            ***   

DİVAN-I KEBİR 3 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                            ***

Neler öğrendik;

1.    Duamıza Allah da âmin derse yani kabul ederse, bizim duamız Allah’ın duası olursa meydana geleceğini öğrendik.

2.    Biz istememizin aslında kendinin istemesi olduğunu, ama bizim sözle söylememizi, kendisinden istememizi istediğini öğrendik.

3.    Uysal ve sokulgan biri olsak bile Allah dilediği zaman aslan huylu biri yapacağını öğrendik.

                          *

İşte böyle yaren;

Allah aslanlık yapacak uygun kişileri aradığını, aşkla aradığından aşık kişileri bulduğunu öğrendik, anladık.

                         *

RAVLİ

DİVAN-I KEBİR 4. CİLT 2440 İNCİ BEYİT

(Mevlana Hazretleri Tebrizli Tanrı Şems’ini olan aşkı anlatıyor)

                              

2440. A Tebrizli Şems, lütuf-kerem (Soyluluk, ululuk, büyüklük, asalet) padişahı sensin, kerem (Büyüklüğün gereği olarak) sofrasını döşe de can, senin toyunla (Ziyafetinle) sarhoş olsun, doysun gitsin.

A güzelim, bütün baş çekenler, senin konuğun;

Güneş bile gökte seni sorup durmada.

Kem göz (Baktığı kimseye zarar veren veya nazar değdiren kötü göz) uzak olsun güzelim yüzünden a canına binlerce can kurban olası güzel.

Canlar feda oldular mı ölümsüzlüğe kavuşurlar;

Çünkü senin madenin (Çok değerli şeyleri kapsayan kaynak) iksirdir (Aşk ilham eden büyülü içki) canlara.

Gökyüzünün öküzü de, keçisi de, koyunu da, a güzellere Ay (Karanlıkta kalanlara aydınlık veren) olan, kurban olsun sana.

Çünkü kurbanların hepsi de senin sonsuz bayram havanda ölümsüzlüğe kavuşturur.

Tanrının temizlik sarayındasın sen;

Bahtla (Gelecekteki olayları kaçınılmaz bir biçimde belirleyen ilahi iradenin insan ve toplum için çizdiği yaşayış biçimi) devlet (Hukuk, toplum bilimi, toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel kişilik) de gece-gündüz kapıcın (Emrinde) senin.

Tanrım, bu bahçeyi, sonu gelmez baharının lütfuyla (İyiliğiyle) daima yeşert, yemyeşil, ter ü taze (Çok taze olarak) sakla.

Sakla, koru da melekler, ondan meyveler devşirsinler, elmalıklarında yayılıp gezinsinler.

Senin gizli şeker kamışlığının sayesinde şu şeker yurdu, daima açık olsun.

                            ***   

DİVAN-I KEBİR 3 CİLT MEVLÂNÂ CELÂLEDDİN

Hazırlayan: Abdulbaki GÖLPINARLI

KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINLARI/1385

                            ***

Neler öğrendik;

1.    Şems Hazretlerine yaşarken çok isteyenlerin; ruhuna güç verildiğini, insan olarak canlanmaya yol açacağını öğrendik.

2.    Şems Hazretlerini severek dost kabul edip dostluğuna onun sözleri doğrultusunda hizmet edenlerin ölümsüzlüğü öğrenip ölümsüzlüğe kavuşacaklarını öğrendik.

                          *

İşte böyle yaren;

Mevlana Hazretlerinin Şems Hazretlerinin Allah’ın temizlik sarayında olduğunu açıklayarak bu Allah yolcularına yardım eden bağışlarda bulunan bu sarayın ebedi olması, liderinin de Şems Hazretleri olmasına devam edilmesine dua ettiğini öğrendik, anladık.

(Temiz olmayan, temiz yerlere alınmaz)

                         *

RAVLİ